[Arb. Özgür Koca]

YETKİLİ İCRA DAİRESİNE DOSYANIN 2 HAFTA İÇİNDE GÖNDERİLMEMESİ HALİNDE TAKİP AÇILMAMIŞ SAYILIR – 2026 YILINA AİT YARGITAY KARARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

İcra takiplerinde yetki itirazı sonrasında dosyanın yetkili icra dairesine süresinde gönderilmemesi, uygulamada çok sık yapılan ancak çoğu zaman gözden kaçırılan kritik usul hatalarından biridir.

Özellikle kambiyo senetlerine dayalı icra takiplerinde alacaklı vekilleri tarafından:

• "Nasıl olsa dosya gönderilir" düşüncesiyle hareket edilmesi,
• HMK m.20'deki iki haftalık kesin sürenin kaçırılması,
• Dosyanın geç gönderilmesi,
• Takibin açılmamış sayılması sonucunun göz ardı edilmesi

çok ciddi hak kayıplarına yol açabilmektedir.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 2025/8678 Esas, 2026/1097 Karar sayılı ilamı; icra hukukunda HMK m.20'nin uygulanması, yetki itirazı sonrası dosyanın gönderilme süresi ve "takibin açılmamış sayılması" kurumuna ilişkin son derece önemli açıklamalar içermektedir.

Bu karar özellikle:

• Kambiyo senetlerine dayalı takipler,
• Yetki itirazı,
• Dosyanın yetkili icra müdürlüğüne gönderilmesi,
• İki haftalık kesin süre,
• Takibin açılmamış sayılması

bakımından emsal niteliğindedir.

OLAYIN ÖZETİ

Alacaklı tarafından bonoya dayanılarak:

Mudanya İcra Müdürlüğü'nün 2022/1135 Esas sayılı dosyasında

kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatılmıştır.

Borçlu ise süresi içerisinde:

Yetki itirazında bulunmuştur.

Bunun üzerine Mudanya İcra Hukuk Mahkemesi:

• Yetki itirazını kabul etmiş,
• Yetkili icra müdürlüğünün başka bir icra dairesi olduğuna karar vermiş,
• Dosyanın yetkili icra müdürlüğüne gönderilmesine hükmetmiştir.

Karar:

26.12.2023 tarihinde kesinleşmiştir.

Ancak alacaklı vekili:

Dosyanın yetkili icra müdürlüğüne gönderilmesini 30.01.2024 tarihinde talep etmiştir.

Yani HMK m.20'de öngörülen iki haftalık süre geçtikten sonra başvuruda bulunulmuştur.

YEREL MAHKEME NEDEN HATALI BULUNDU?

İlk Derece Mahkemesi:

Takibin açılmamış sayılmasına karar vermek yerine işin esasını incelemiştir.

Mahkeme:

• Borçlunun itirazlarını değerlendirmiş,
• İtirazı reddetmiş,
• Takibin devamına yönelik değerlendirme yapmıştır.

Bölge Adliye Mahkemesi de istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Ancak Yargıtay bu yaklaşımı hukuka aykırı bulmuştur.

YARGITAY'A GÖRE TEMEL HATA NEDİR?

Yargıtay'a göre dosyada öncelikle:

HMK m.20'deki iki haftalık kesin sürenin kaçırılıp kaçırılmadığı

değerlendirilmeliydi.

Çünkü bu süre:

Kamu düzenine ilişkin kesin süredir.

Ve mahkeme bunu:

Taraflar ileri sürmese bile re'sen dikkate almak zorundadır.

HMK 20. MADDE NEDİR?

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 20. maddesine göre:

Görevsizlik veya yetkisizlik kararı verildiğinde, dosyanın görevli veya yetkili yere gönderilmesi için iki hafta içinde başvuru yapılmalıdır.

Bu süre:

• Karar kesinleşmişse kesinleşme tarihinden,
• Kanun yolu başvurusu yapılmışsa ret kararının tebliğinden

itibaren işlemeye başlar.

Süre içerisinde başvuru yapılmazsa:

Dava açılmamış sayılır.

BU KURAL İCRA TAKİPLERİNDE DE GEÇERLİ Mİ?

Kararın en önemli yönlerinden biri budur.

Yargıtay açık şekilde belirtmiştir ki:

HMK m.20 kuralı icra takiplerinde de uygulanır.

Çünkü İİK m.50 göndermesi nedeniyle HMK hükümleri icra takiplerinde de uygulanmaktadır.

Bu nedenle:

• Yetki itirazı kabul edilirse,
• Dosyanın yetkili icra müdürlüğüne gönderilmesi için,
• İki hafta içinde talepte bulunulması gerekir.

Aksi halde takip açılmamış sayılır.

İKİ HAFTALIK SÜRE NEDEN BU KADAR ÖNEMLİ?

Çünkü bu süre:

Hak düşürücü ve kesin niteliktedir.

Mahkeme bu süreyi:

• Uzatamaz,
• Esnetemez,
• Takdir kullanamaz.

Süre geçirilmişse sonuç otomatik olarak:

Takibin açılmamış sayılmasıdır.

YARGITAY KARARINDAKİ KRİTİK TARİHLER

Kararda tarih sıralaması özellikle önemlidir:

• Yetki itirazının kabulü: 13.12.2023
• Kararın kesinleşmesi: 26.12.2023
• Dosyanın gönderilmesinin talep edildiği tarih: 30.01.2024

Yani iki haftalık süre açık şekilde geçirilmiştir.

Bu nedenle artık:

Takibin devamı hukuken mümkün değildir.

YARGITAY'A GÖRE MAHKEME NE YAPMALIYDI?

Yargıtay'a göre İlk Derece Mahkemesi:

Esasa girip itirazları incelemek yerine doğrudan takibin açılmamış sayılmasına karar vermeliydi.

Çünkü ortada usulen geçerli şekilde devam eden bir takip kalmamıştır.

TAKİBİN AÇILMAMIŞ SAYILMASI NE DEMEKTİR?

Bu kurum çok ağır sonuçlar doğurur.

Takip açılmamış sayıldığında:

• Takip hiç yapılmamış gibi sonuç doğurur,
• Takibe bağlı işlemler geçersiz hale gelir,
• Hacizler hukuki dayanağını kaybedebilir,
• Zamanaşımı ve hak düşürücü süre sorunları ortaya çıkabilir,
• Alacaklı yeniden takip başlatmak zorunda kalabilir.

Özellikle kambiyo senetlerinde süreler kritik olduğundan ciddi hak kayıpları yaşanabilir.

KAMU DÜZENİ VURGUSU ÇOK ÖNEMLİ

Yargıtay kararında özellikle şu husus vurgulanmıştır:

HMK m.20 kamu düzenine ilişkindir.

Bu şu anlama gelir:

• Tarafların itiraz etmesi şart değildir,
• Mahkeme bunu kendiliğinden incelemek zorundadır,
• Tarafların sessiz kalması sonucu değiştirmez.

Dolayısıyla:

Mahkemenin esasa girmesi başlı başına hukuka aykırıdır.

ALACAKLI VEKİLLERİNİN EN SIK YAPTIĞI HATA

Uygulamada çok sayıda avukat:

• Yetki kararının kesinleşmesini takip etmemekte,
• İki haftalık süreyi kaçırmakta,
• Dosya gönderme talebini geciktirmekte,
• Takibin otomatik devam edeceğini düşünmektedir.

Ancak Yargıtay'ın bu kararı:

"Süre geçirilirse takip sona erer"

yaklaşımını net biçimde ortaya koymaktadır.

BORÇLULAR BAKIMINDAN KARARIN ÖNEMİ

Karar yalnızca alacaklılar açısından değil borçlular bakımından da önemlidir.

Çünkü borçlular:

• Dosya gönderme süresinin geçirilip geçirilmediğini,
• Takibin açılmamış sayılması gerekip gerekmediğini,
• Mahkemenin esasa girip giremeyeceğini

ileri sürebilecektir.

Bu durum ciddi savunma imkânı sağlamaktadır.

KAMBİYO TAKİPLERİNDE DAHA DA KRİTİK

Karar özellikle kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu bakımından çok önemlidir.

Çünkü:

• Bono,
• Çek,
• Poliçe

takiplerinde süreler son derece katıdır.

Usul hataları çoğu zaman doğrudan takip hakkının kaybına neden olur.

YARGITAY'IN VERDİĞİ TEMEL MESAJ

Karardaki en önemli mesaj şudur:

Yetki itirazı kabul edildikten sonra dosyanın yetkili icra müdürlüğüne gönderilmesi için iki haftalık süre mutlaka takip edilmelidir.

Aksi halde:

Takip açılmamış sayılır ve mahkeme artık işin esasını inceleyemez.

SONUÇ

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 2025/8678 E., 2026/1097 K. sayılı kararı; icra takiplerinde HMK m.20'nin uygulanması ve iki haftalık kesin sürenin sonuçları bakımından son derece önemli bir emsal niteliğindedir.

Karara göre:

• Yetki itirazı kabul edilirse dosya süresinde yetkili icra dairesine gönderilmelidir,
• İki haftalık süre kesin süredir,
• Süre geçirilirse takip açılmamış sayılır,
• Mahkeme bunu re'sen dikkate almak zorundadır,
• Artık işin esasına girilemez.

Bu karar, özellikle kambiyo senetlerine dayalı takiplerde sürelerin ne kadar kritik olduğunu bir kez daha ortaya koymaktadır.



YARGITAY KARARI

T.C.
YARGITAY
12. Hukuk Dairesi

2025/8678 E.
2026/1097 K.

"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Bonoya dayalı olarak başlatılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte; borçlunun kambiyo şikayeti ve borca itirazlarını ileri sürerek takibin iptali istemiyle icra mahkemesine başvurduğu, İlk Derece Mahkemesince, itirazın reddine karar verildiği, borçlu tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, kararın borçlu tarafından temyiz edildiği görülmektedir.

İİK'nın 50. maddesi göndermesi ile icra takipleri hakkında da uygulanması gereken, HMK'nın 20. maddesi gereğince; görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi halinde, taraflardan birinin, bu karar süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekir. Aksi takdirde, bu mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verilir. ... , takip hukukunda da geçerlidir.

Somut olayda, alacaklı tarafından 24.06.2022 tarihinde Mudanya İcra Müdürlüğünün 2022/1135 E. sayılı takip dosyasında borçlu aleyhine başlatılan takipte, borçlunun süresinde yetki itirazında bulunması üzerine, Mudanya İcra Hukuk Mahkemesinin 13.12.2023 tarih ve 2023/116 E. 2023/205 K. sayılı kararıyla yetki itirazının kabulüne, yetkili icra müdürlüğünün ... İcra Müdürlüğü olduğunun tespitine ve dosyanın yetkili icra müdürlüğüne gönderilmesine karar verildiği, kararın, taraflarca istinaf edilmemesi üzerine 26.12.2023 tarihinde kesinleştiği, alacaklı vekili tarafından, HMK'nın 20. maddesinde öngörülen iki haftalık yasal süre geçtikten sonra, 30.01.2024 tarihinde, dosyanın yetkili icra müdürlüğüne gönderilmesinin talep edildiği ve icra müdürlüğünce dosyanın gönderilmesine karar verildiği, bu tarih itibari ile başvurunun yukarıda açıklanan yasa maddesinde öngörülen iki haftalık kesin süre içerisinde olmadığı anlaşılmıştır.

O halde, İlk Derece Mahkemesince, kamu düzeni ile ilgili olan HMK'nın 20. maddesi uyarınca re'sen takibin açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde itirazın esası incelenerek reddi yönünde hüküm tesisi isabetsiz olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.

SONUÇ :
Yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 10.09.2025 tarih ve 2024/2509 E. - 2025/1589 K. sayılı kararının (KALDIRILMASINA), Bursa 7. İcra Hukuk Mahkemesinin 10.09.2024 tarih ve 2024/127 E. - 2024/544 K. sayılı kararının re'sen (BOZULMASINA), bozma nedenine göre borçlunun temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 19.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.