[Arb. Özgür Koca]

Kanuni Faiz ve Ticari Temerrüt Faizi Oranları

Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizi Oranları
19.12.1984 - 31.12.1997 % 30
01.01.1998 - 31.12.1999 % 50
01.01.2000 - 30.06.2002 % 60
01.07.2002 - 30.06.2003 % 55
01.07.2003 - 31.12.2003 % 50
01.01.2004 - 30.06.2004 % 43
01.07.2004 - 30.04.2005 % 38
01.05.2005 - 31.12.2005 % 12............3095 sayılı yasa m.1
01.01.2006 -bugüne kadar % 9............Bakanlar Kurulunun 2005/9831 16.12.2005T. kararı


Ticari Temerrüt Faizi Oranları

01.01.1990      45
20.09.1990      48,25
23.11.1990      50,75
15.02.1991      54,50
27.01.1994      65
21.04.1994      98
12.07.1994      85
27.07.1994      75
01.10.1994      64
10.06.1995      60
01.08.1995      57
02.08.1997      80
30.12.1999      70
17.05.2002      64
14.06.2003      57
08.10.2003      48
15.06.2004      42
13.01.2005      35
25.05.2005      30
20.12.2005      25
20.12.2006      29
28.12.2007      27
09.04.2009      20
12.06.2009      19
22.12.2009      16
30.12.2010      15
29.12.2011      17,75
19.06.2012      16,50
20.12.2012      13,75
21.06.2013      11
27.12.2013      11,75
14.12.2014      10,50

TCMB WEb Sitesinde Yer Alan Faiz Oranları Yukarıdaki Gibidir.

3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 2/1.Maddesi aşağıdaki gibidir.

"Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı, yukarıda açıklanan miktardan fazla ise, arada sözleşme olmasa bile ticari işlerde temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir. Söz konusu avans faiz oranı, 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan avans faiz oranından beş puan veya daha çok farklı ise yılın ikinci yarısında bu oran geçerli olur."


Bu maddeye göre yukarıda yazılı reeskont avans faiz oranları aşağıdaki şekilde uygulanır.

Fiilen Uygulanan Ticari Temerrüt Faizi Oranları

01.01.1990    45
01.01.1991    50,75
01.01.1992    54,50
01.07.1994    98
01.01.1995    64
01.01.1996    57
01.01.1998    80
01.01.2000    70
01.07.2002    64
01.07.2003    57
01.01.2004    48
01.07.2004    42
01.07.2005    30
01.01.2006    25
01.01.2007    29
01.01.2008    27
01.07.2009    19
01.01.2010    16
01.01.2011    15
01.01.2012    17,75
01.01.2013    13,75
01.01.2014    11,75
01.01.2015    10,50


UYAP Hesaplamalarında TCMB'daki oranlar ve tarihler kullanılmakta, bu oran ve tarihleri UYAP üzerinden manuel değiştirme imkanı olmadığı için faiz hesaplamaları sürekli yanlış olmaktadır.  Ancak İcra HesapMax 2.1 (Versiyon 2015.03)'e 3095 sayılı Kanuna göre hesaplama yapacak şekilde Reeskont Avans ve Yasal Faiz hesaplamaları bölümü eklenmiş olup ayrıca faiz oranları ve tarihleri manuel olarak değiştirilebilecek şekilde dizayn edilmiştir.

[Arb. Özgür Koca]

UYAP'taki Faiz hesaplamasının yanlış olduğunu 2008 yılında farklı bir hesaplama şirketi de Bakanlığımıza bildirmiş, ancak bu konuda halen daha bir düzenleme yapılmamıştır. Bu nedenle UYAP dosya hesaplamalarındaki faiz hesaplaması halen daha yanlıştır.



Ayrıntılı yazının linki: www.icradestek.com/mult/self.asp?spid=13



UYAP'ta TCMB'nın Reeskont İşlemlerinde Uygulanan Avans Faiz Oranları kullanılmıştır.  Ancak 30 Haziran ve 31 Aralık itibarı ile 5 puanlık değişimler nazara alınmamaktadır.



TTK. Md. 8, 9,  1461. ve 3095 Sayılı  ve 4489 nolu Kanun'un 2. md. göre ticari faiz olarak;

aa- TTK. 9/2. fıkrasına göre  30.04.1979-01.01.1957 dönemi "Ticari işlerde temerrüt faizi" adıyla,
   
bb- TTK. 1461/2. Maddesine Göre % 10 iskonto oranının ziyade olduğu dönemlerde iskonto miktarı uygulanarak,  01.01.1957- 19.12.1984 arası Ticari - İskonto Faiz ismiyle,

cc- 19/12/1984 Ta.  Sayı: 18610 S. RG. Yayınlanan 3095 S. Faiz Kanun'un 1. Md. göre 19.12.1984-31.12.1999 Arası Ticari Faiz Olarak Reeskont  sıfatıyla,

dd- 4489 nolu Yasa'nın 2. maddesiyle, 3095 Sayılı Yasa'nın 2. Mad.'de yapılan değişikiliğe göre TCMB tarafında belirlenen Avans faiz devre ve oranları referans  alınarak, 30 Aralık ile 31 Haziran itibarıyla 5 puanlık değişimler gözetilerek, 01.01.2000 tarihinden sonra Ticari Faiz olarak uygulanacak avans faiz devre ve oranları ismiyle faiz uygulanacaktır.

Görüldüğü gibi, şu anda 3095 Sayılı Faiz Yasa'sının 1. md. uygulamasına Bakanlar Kurulu tarafında belirlenen faiz devre ve oranları uygulanmakta, 2. md. göre TCMB'nın belirlediği avans faiz oranlarının 30 Aralık ve 31 Haziran itibarı ile 5 ve yukarı oranlarda değişimler gözetilerek hesaplamada nazara alınmaktadır.

Bu durumda,  Reeskont iskonto faiz ismi ile yürürlükte bir faiz cinsi kalmadığı gibi, Ticari faiz olarak değerlendirilen TCMB'nın belirlediği faiz oranları,  doğrudan uygulanacak faiz oranları olmayıp, referans alınacak olan ve 5 puanlık değişimler oluştuğu takdirde uygulanacak faiz dönem ve devreleri nazara alınacaktır.

Acilen bu konuda bir düzenleme yapılması gerekmektedir.