[Özgür KOCA]

Tapuda intikal işleminin yapıldığı ancak el birliği mülkiyetinin devam ettiği, yani el birliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüşmediği anlaşılmaktadır. İntikal yapılmış olması el birliği mülkiyetin paylı mülkiyete dönüştüğü anlamına gelmez. Paylı mülkiyetin varlığının kabulü için her bir hissedarın hissesinin pay/payda bölümünün altında ayrı ayrı yazılı olması gerekir.

İİK'nın 121. Maddesine göre iştirak halinde tasarruf olunan bir mal hissesinin satılması lazımgelir ise icra memurunun satışın nasıl yapılacağını tetkik merciinden sorması gerektiği düzenlenmiştir. Bu durumda İcra mahkemesi üç türlü karar verebilir.

A-mirasın paylaştırılması sonucunda borçlu mirasçıya düşecek olan hissenin açık artırma yolu ile satılmasına karar verilebilir. Fakat böyle bir artırmada miras hissesinin kıymetinden çok düşük bir bedelle satılması mümkün olduğundan bu yol ekseriya borçlu ve alacaklının menfaatlerine uygun düşmez.

B-terekedeki malların gelirinden borçlu mirasçının hissesine düşecek para ile borcun belli bir zamanda ödenebileceği kanısına varılır ise miras hissesinin cebri idaresine karar verebilir.

C-bu konudaki en etkili tedbir miras şirketine dahil olan belli mallar üzerindeki el birliği mülkiyeti ilişkisine son verilmesini sağlamak için haciz koyduran alacaklıya (vela icra müdürüne) yetki verilmesidir. Buna göre icra mahkemesi İİK'nın 121/2 maddesindeki diğer bir tedbir olarak borçlunun miras hissesini haczettirmiş olan alacaklıya (veya icra müdürüne) terekedeki bir veya birden fazla mal hakkında ortaklığın giderilmesi davası açmak için yetki verir. Alacaklı (veya icra müdürü) icra mahkemesinin verdiği bu yetki ile o mal hakkında ortaklığın giderilmesi davası açar. Dava sonucunda mahkeme aynen taksim ile oratlığın giderilmesine karar verir ise aynen taksim sonucunda borçlunun hissesine düşen mal satılır ve elde edilen para ile alacaklının alacağı ödenir. Mahkemece ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilir ise mal satılır, satış bedelinden borçlunun borçlunun hissesine düşen para icra dairesine yatırılır ve bu para ile alacaklının alacağı ödenir.

Bu yollara başvurulmadan terekedeki iştirak halinde tasarruf edilen borçlu mirasçının borcundan dolayı satılması mümkün değildir. (Prof. Dr. Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, İkinci Baskı, 2013, Ankara, sayfa 637,638..640) (Adana BAM 10. HD. T:10/11/2020, E:2020/1750, K:2020/1621)