[Özgür KOCA]

T.C.
YARGITAY
12. Hukuk Dairesi                                                                           

ESAS NO   : 2024/1266
KARAR NO: 2024/2468   

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Genel haciz yoluyla başlatılan ilamsız icra takibinde, borçlunun, icra mahkemesine başvurusunda; sair şikayetleri ile birlikte takip talebinde yabancı para cinsinden talepte bulunulmuş ise de, İİK md. 58/3 hükmü gereği alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğinin takip talebine yazılmadığını, takip talebinde yazılan harca esas değerin hangi tarihli kur esas alınarak belirlendiğinin anlaşılamadığını, alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğini belirtmemiş olmasına rağmen, ödeme emrinde davalı alacaklı tarafından talep edilen alacak kalemlerinin yanına ''fiili ödeme tarihi'' ifadesinin yazıldığını, ödeme emrinin takip talebine uygun olmadığını ileri sürerek takibin ve ödeme emrinin iptaline karar verilmesini talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince; ödeme emrinin takip talebine aykırı olarak düzenlendiği gerekçesi ile şikayetin kabulü ile ödeme emrinin iptaline karar verildiği, alacaklının istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; alacaklının istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, alacaklının seçimlik hakkını fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden ödeme yapılmasını istediği, ödeme emrine "fiili ödeme" ibaresinin yazılmasının takip talebine uygun olup, ödeme emrine yazılmış olup olmaması sonuca etkili olmadığı gerekçesi ile ödeme emrinin İİK'nın 58/3. maddesine aykırı düzenlendiğine yönelik şikayetinin esastan reddine, sair şikayetlerinin süreden reddine, karar verildiği görülmüştür.

Türk Borçlar Kanunu'nun 99. maddesi (BK'nun 83 md.) uyarınca; "Konusu para olan borç Ülke parasıyla ödenir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla da ödenebilir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini isteyebilir."
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 58. maddesinin 3. fıkrasında; alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarının ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı günün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğinin ve faizinin, takip talebinde belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Yine aynı Kanun'un 60. maddesinin  birinci fıkrasının birinci bendinde;  alacaklının  veya vekilinin banka hesap numarası hariç olmak üzere, 58. maddeye göre takip talebine yazılması lazım gelen kayıtların ödeme emrinde bulunması gerektiği belirtilmiştir. Alacaklı takip talebinde (vade veya takip talebi günündeki rayice göre ödeme yerine) fiili ödeme günündeki rayice (döviz kuruna) göre alacağının Türk parası ile ödenmesini isteyebilir. Bunun için alacaklı yabancı para alacağının (takip tarihindeki kur üzerinden) Türk parası karşılığını takip talebinde göstermesi ve ayrıca yabancı para alacağının fiili ödeme tarihindeki kurdan talep ediyorsa bu hususu da takip talebinde belirtmek zorundadır. Bu halde alacaklı vade tarihinden fiili ödeme tarihine kadar yabancı para üzerinden faiz (3095 S.K. M. 4/a) talep edebilir (İİK. m. 58/3). (Kuru, Baki; İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Ankara 2013 s. 2010 vd., Pekcanıtez, Hakan/Atalay, Oğuz/Özekes, Muhammet/Özkan, Sungurtekin Meral; İcra ve İflas Hukuku Ders Kitabı, İstanbul 2022 s. 95 vd.)

Somut olayda, alacaklının takip talebinde 10.009.362,04 USD asıl alacak, 62.558,51 USD takip öncesi faiz ve 800.748,96 USD %8 KDV olmak üzere toplam 10.872.669,51 USD alacağın faizi ile birlikte tahsilinin talep edildiği, ayrıca harca esas değerin Türk Lirası olarak gösterildiği, ödeme emrinde  alacağın takip talebinde belirtildiği şekilde yine USD olarak talep edildiği, ''fiili ödeme tarihi'' ibaresinin ödeme emrine yazıldığı, dolayısıyla alacaklının takip talebinde USD asıl alacağın aynen tahsilini istediği anlaşılmaktadır. Alacaklının icra müdürlüğünce harcın hesaplanabilmesi için harca esas değer olarak 213.130.049,09 TL'nin gösterilmiş olması alacağın Türk Lirası olarak talep edildiği sonucunu doğurmaz.

Alacaklı takip talebinde yabancı paranın aynen tahsilini talep ettiği takip talebinde İİK'nın 58/3. maddesinde öngörülen yabancı paranın fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden ödenmesi hususunun yer almadığı, bu eksikliğin kamu düzenine ilişkin olup mahkemece re'sen dikkate alınarak takibin iptaline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesiri isabetsiz olup kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Borçlunun temyiz itirazlarının  kabulü ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesinin 20.11.2023 tarih ve 2023/1899 E. 2023/2250 K. sayılı kararının yukarıda yazılı nedenlerle, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/2. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 14.03.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.