[Arb. Özgür Koca]

YEREL MAHKEME KARARI: Denizli Tüketici Mahkemesinin 09/09/2021 tarih ve 2020/595 Esas - 2021/323 Karar sayılı kararı ile; "Yükseköğretim Kurumlarında Ön lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Ana dal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik'in 11. maddesinde öğrencilere kurumlar arası yatay geçiş hakkının tanındığı ve yatay geçişin şartlarının düzenlendiği, davacı ile davalı üniversite arasında imzalanan kayıt sözleşmesinde yer alan "Kayıt tamamlandıktan sonra her ne sebeple olursa olsun kayıt iptali, kayıt sildirme ve/veya yatay geçiş durumunda hiçbir surette yıllık eğitim öğretim ücretinin iptali veya iadesi yapılmaz" şeklindeki düzenlemenin de 6502 sayılı Kanunun 5/1,2 maddesi uyarınca haksız şart niteliğinde olduğu, zira davacının yasal hakkını kullanarak başka bir eğitim kurumuna yatay geçiş yapması nedeniyle davalıya ödediği eğitim bedelinin iadesini istemekte haklı olduğu..." gerekçesiyle "davacının davasının kabulü ile; Davacıdan tahsil edilen 45.183,00 TL'nin 25/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine" karar verilmiştir.

******

Dava, eğitim öğretim hizmetinden kaynaklı öğretim ücretinin iadesi istemlidir.

Mahkemece, davacının davasının kabulü ile; davacıdan tahsil edilen 45.183,00 TL'nin 25/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş, karar süresi içerisinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davacının, davalı üniversitenin tıp fakültesinde öğrenci iken Ç.H. Üniversitesi Tıp Fakültesine yatay geçiş başvurusunda bulunduğu, başvurunun sonuçlanmaması nedeniyle herhangi bir mağduriyet yaşamamak adına %50 burslu ücret karşılığı olan 2020/2021 eğitim yılı için 45.183,00 TL tutarındaki öğrenim bedelini ödediği, davalı üniversitedeki eğitim öğretim yılı başlamadan 23/09/2020 tarihinde Ç.H. Üniversitesi Tıp Fakültesine yatay geçiş yaptığı hususlarında ihtilaf bulunmamaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; söz konusu öğrenim ücretinin yatay geçiş sebebiyle davalı tarafından davacıya iadesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Davacı öğrencinin Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans Ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal İle Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 11.maddesinde tanınan yatay geçiş hakkını, davalı üniversitedeki yeni eğitim öğretim yılı hizmetinin verilmesinden evvel  kullanmış olması karşısında ödemiş olduğu öğretim ücreti ile yurt ücretinin iadesini istemekte haklıdır. Öte yandan davalı vekilinin istinaf itirazlarında belirttiği her ne sebeple olursa olsun ödenen ücretin iadesinin istenemeyeceği yönündeki sözleşme hükmünün; davacı öğrenci aleyhine dengesizliğe neden olacak şekilde önceden davalı tarafça standart matbu vasıfta düzenlenmiş sözleşmede öngörülmüş olması karşısında 6502 sayılı yasanın 5.maddesi kapsamındakı haksız şart olarak nitelendirilmesi gerekir.

Buna göre  kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre mahkemece tesis edilen kararda herhangi bir hukuka aykırı yön görülmediğinden davalı vekilinin yerinde bulunmayan bütün istinaf sebeplerinin HMK'nun 353/1.b-1 maddesi gereğince esastan reddine.... (Antalya BAM 3. HD T:29/11/2022, E:2021/2151, K:2022/2008)

************

Mahkemece 2017-2018 eğitim-öğretim yılına ilişkin eğitim ücretinin ödendiği, yatay geçiş nedeniyle eğitim hizmeti alınmadığı, sözleşmede bulunan aleyhe şartların müzakere edilmediği için haksız şart niteliğinde bulunduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, 21.385 TL'nin  18/09/2017 tarihinden  itibaren  işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde, taraflar arasındaki ilişkinin tüketici ilişkisi olarak görülemeyeceğini, vakıf üniversitelerinin  mevzuat gereği satıcı/sağlayıcı tanımına girmediğini, kazanç amacı gütmediğini, davacının da ödeme yapan olduğunu, tüketici ilişkisi olarak tanımlanamayacağını, davanın görevsizlik nedeniyle reddi gerektiğini, ayrıca davacının davalı üniversiteye ödeme yapmadığını, husumeti bulunmadığını, velisinin ödeme yaptığı düşünüldüğünde ise farklı gerçek kişi olması nedeniyle davacının talep edemeyeceğini, taraflar arasında imzalanan kayıt sözleşmesinde yatay geçiş dahil ne sebeple olursa olsun kayıt silme halinde ücret iadesi yapılmayacağının belirtildiğini, benzer nitelikteki bir dosyada yapılan yargılama sonucu İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi 2018/3515 E., 2018/2311 K. numaralı kararında taraflar arasındaki sözleşmedeki hükümlerin haksız şart olarak nitelenemeyeceğinin kabul edildiğini, kayıt silme ve yatay geçiş hallerinde ücret iadesi olmayacağının bildirildiğini, 6502 sayılı yasanın 5.maddesinde haksız şart kavramının tanımlandığını, bu maddenin tüketicinin sözleşmeyi imzalamaya mecbur olması halinde uygulanabileceğini, davacının erken kayıt koşullarını bilerek iradesiyle kaydolduğunu, davacının ödeme iddiasının ispatlayamadığını, dava dilekçesinde ödemeye ilişkin açık delile dayanılmadığından, bu aşamadan sonra delil sunulmasına veya HMK'nın delil sunmaya ilişkin kesin süreli hükümlerinin "bir şekilde dolanılmasına" kesinlikle muvafakat etmediklerini, davacının sunduğu 3.şahsa ait bir aylık kredi kartı ekstresinin davacı adına olmadığını, dava konusu bedelin ödendiğinin ispatlanmadığını, davacı tarafın yatay geçiş halinde ücret iadesi yapılmayacağına dair sözleşmeyi ve taahhütü imzaladığını, mevzuat gereği davalının mali ve idari özerkliğe sahip olduğunu, öğrenci ücretlerine ilişkin düzenlemelerin mevzuatın verdiği yetki uyarınca mütevelli heyetçe yapıldığını, eğitim ücretinin KDV uygulamasına tabi olduğunu, kabul anlamına gelmemekle beraber TBK 79 ve 80 maddeye göre davalının yaptığı zorunlu giderlerin düşülmesi gerektiğini, ödenen vergiler, masraf ve giderlerin hesaplanması ve mahsubunu,  zira davacı okula devam etmese de davalının öğrencinin masraflarını yüklenmiş olduğunu, davalının lisans öğrencileri için yıllık  yaklaşık 16.000 TL masraf yaptığını, %8 KDV ödediğini, davalının harçtan muaf olduğunu bildirerek, kararın kaldırılmasına, davanın reddine, aksi halde hakkaniyet indirimi yapılmasına, sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca davalının tahsil edilen ücret sebebiyle yaptığı giderlerin ve bilhassa ödediği vergilerin mahsubu ile yedinde kalan miktarın hesaplanmasına karar verilmesini istemiştir.

Dava, yatay geçiş nedeniyle eğitim hizmeti alınmadığı iddiasıyla ödenen ücretin iadesi istemine ilişkindir. Davacı taraf, yatay geçiş hakkını kullanarak öğretim dönemi başlamadan önce kayıt yaptırdığı üniversiteden başka bir üniversiteye yatay geçiş yapılması nedeniyle, davalı üniversite tarafından alınan ücretin haksız olarak iade edilmediği iddiasına dayanmaktadır.

Dosya içeriğinde bulunan belgelerin incelenmesinde, davacının davalı üniversitenin Eğitim Fakültesinde öğrenim gördüğü, 2017-2018 eğitim yılına ilişkin olarak 24/08/2017 den başlamak üzere  eğitim-öğretim yılı ücreti olarak toplam 21.385 TL peşinat ve kredi kartına taksitlendirme ile ödeme yapıldığı, davacının 11/09/2017 tarihinde yatay geçişle kaydını Erzurum Atatürk Üniversitesi'ne yaptırdığı anlaşılmıştır.

Davacı alacak talebini, hiç bir eğitim hizmeti alınmadan başka bir okula yatay geçiş yapması nedeniyle ödenen bedelin iade edilmemesinin sebepsiz zenginleşme teşkil ettiği gerekçesine dayandırmaktadır.

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın 05/01/2012 tarihli Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında görüşülüp yapılan inceleme neticesinde, Yürütme Kurulu'nun 22/10/2008 tarihli toplantısında; ikinci öğretim programından, yatay geçiş şartlarına uygun olarak başka bir üniversitenin ikinci öğretim programına yatay geçiş yapan öğrenciler ile örgün öğretim programından, başka bir üniversitenin örgün öğretim programına  yatay geçiş yapan öğrenciler kaydını sildirdiği üniversitede öğrencilik haklarından ve üniversitenin hizmetlerinden yararlanmayacağı ve öğretim-eğitime diğer üniversitede devam edeceğinden öğrencinin ödemiş olduğu katkı payının ya da ikinci öğretim ücretinin, öğrencilere iade edilmesinin uygun görüldüğüne karar verildiği anlaşılmaktadır. Anılan kararda da belirtildiği üzere yatay geçiş şartları ve başvuru tarihleri üniversite yönetim kurullarınca belirlenip, ilan edilip eğitim-öğretim yılı başlamadan öğrenci bir diğer üniversiteye kaydını yaptırdığından, kaydını sildirdiği üniversitenin hizmetlerinden yararlanmadan eğitim hayatına diğer üniversitede devam edeceğinden ödemiş olduğu öğretim ücretinin öğrenciye ödenmesi gerektiği kuşkusuzdur. Kaldı ki Yargıtay 18. Hukuk Dairesi'nin 2015/12498 Esas 2016/10263 Karar sayılı 27/06/2016 tarihli benzer mahiyetteki ilamında da aynı yönde hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Dosyada mevcut bilgi ve belgeler, istinaf incelemesi sırasında geri çevirme kararı ile dosyaya sunulan ödeme kayıt ve belgeleri ile istinaf dilekçesi birlikte değerlendirildiğinde, davacı öğrenci Yükseköğretim Kurumlarında Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik  gereğince öğrencilere tanınan yatay geçiş hakkını kullanarak, kayıt yaptırdığı  üniversiteden başka bir üniversiteye yatay  geçiş yaptığına, kaydını sildirdiği üniversitede öğrencilik haklarından ve üniversitenin hizmetlerinden yararlanmayacağı dikkate alınarak görevli mahkemece deliller değerlendirildiğine, takdirde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığına göre yazılı şekilde karar verilmiş olmasında herhangi bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf taleplerinin esastan reddine.... (İstanbul BAM 6.HD T:12/11/2020, E:2020/1014, K:2020/1772)