[Arb. Özgür Koca]

3 ay içerisinde tazminat talebinin yapılması gerekiyor.

1-) HAKSIZ TUTUKLAMA TAZMİNATININ YASAL DAYANAĞI NEDİR ?

Tazminatın yasal dayanağını 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 141-144 maddeleri oluşturmaktadır, anılan maddelerde, dava açma koşulları, süresi,görevli mahkeme ve ispat konuları düzenlenmiştir. Bahsi geçen bu kanundan önceki taleplerde 466 sayılı Yasa hükümleri gözetilmelidir.



2-) KİMLER, HANGİ HALLERDE TAZMİNAT İSTEYEBİLİR ?

Ceza Usul Yasasının 141. Maddesinde kimlerin hangi hallerde tazminat isteyebilecekleri hüküm altına alınmıştır.

Bu itibarla, suç soruşturması veya kovuşturması sırasında;

a) Kanunlarda belirtilen koşullar dışında yakalanan, tutuklanan veya tutukluluğunun devamına karar verilen,

b) Kanunî gözaltı süresi içinde hâkim önüne çıkarılmayan,

c) Kanunî hakları hatırlatılmadan veya hatırlatılan haklarından yararlandırılma isteği yerine getirilmeden tutuklanan,

d) Kanuna uygun olarak tutuklandığı hâlde makul sürede yargılama mercii huzuruna çıkarılmayan ve bu süre içinde hakkında hüküm verilmeyen,

e) Kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatlarına karar verilen,

f) Mahkûm olup da gözaltı ve tutuklulukta geçirdiği süreleri, hükümlülük sürelerinden fazla olan veya işlediği suç için kanunda öngörülen cezanın sadece para cezası olması nedeniyle zorunlu olarak bu cezayla cezalandırılan,

g) Yakalama veya tutuklama nedenleri ve haklarındaki suçlamalar kendilerine, yazıyla veya bunun hemen olanaklı bulunmadığı hâllerde sözle açıklanmayan,

h) Yakalanmaları veya tutuklanmaları yakınlarına bildirilmeyen,

i) Hakkındaki arama kararı ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilen,

j) Eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen,

Kişiler, maddî ve manevî her türlü zararlarını, Devletten isteyebilirler.




3-) KİMLER TAZMİNAT İSTEYEMEZ ?

Ceza Usul Yasası'nın 144. Maddesinde tazminat isteyemeyecekler sayılmıştır.

Buna göre ;

a)Gözaltı ve tutukluluk süresi başka bir hükümlülüğünden indirilenler.

b)Tazminata hak kazanmadığı halde, sonradan yürürlüğe giren ve lehte düzenlemeler getiren kanun gereği, durumları tazminat istemeye uygun hale dönüşenler.

c) Genel veya özel af, şikayetten vazgeçme, uzlaşma gibi nedenlerle hakkında kovuşturmaya yer olmadığına veya davanın düşmesine karar verilen veya kamu davası geçici olarak durdurulan veya kamu davası ertelenen veya düşürülenler.

d)Kusur yeteneğinin bulunmaması nedeniyle hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilenler.

e) Adli makamlar huzurunda gerçek dışı beyanla suç işlediğini veya suça katıldığını bildirerek gözaltına alınmasına veya tutuklanmasına neden olanlar tazminat isteyemeyeceklerdir.




4-) DAVA HANGİ SÜRELERDE AÇILMALIDIR ?


Ceza Usul Yasası 142. Maddede "Karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay içinde ve her halde karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat isteminde bulunulabilir" şeklinde dava açma süresini hüküm altına almıştır.

Ancak uygulamada gerekçeli karar taraflara tebliğ edilmekte, buna müteakip kesinleşme işlemleri yapılmaktadır. Bununla birlikte ( uygulamada genellikle ) artık karar kesinleştirildikten sonra " kararın kesinleştiğine " yönelik yeniden tebligat yapılmamaktadır.

Açıkladığımız bu nedenlerle, kesinleşmiş karar ilgilisine tebliğ edilmediği sürece yukarıda bahsedilen üç aylık ve bir yıllık süreler işlemeye başlamaz. Nitekim her halükarda tazminat isteme hakkı kararın kesinleşmesinden 10 yılın geçmesiyle ortadan kalkar.



5-) DAVA NASIL AÇILIR ?

Dava mahkemeye hitaben yazılacak dilekçe ile açılır. Tazminat isteminde bulunan kişinin dilekçesine, açık kimlik ve adresini, zarara uğradığı işlemin ve zararın nitelik ve niceliğini kaydetmesi ve bunların belgelerini eklemesi gereklidir.




6-) DAVA, HANGİ MAHKEMEDE VE NEREDE AÇILMALIDIR ? ( GÖREV VE YETKİ )

Dava, zarara uğrayanın oturduğu yerde bulunan ağır ceza mahkemesinde açılmalıdır.

Eğer o yer ağır ceza mahkemesi tazminat konusu işlemle ilişkili ise ve aynı yerde başka bir ağır ceza dairesi yoksa, en yakın yer ağır ceza mahkemesinde açılmalıdır.



7-) DAVALI KİMDİR ? ( HUSUMET )

Dava, Maliye Hazinesi aleyhine açılır, davaya bakan mahkeme, dosyayı inceledikten sonra yeterliliğini belirlediği dilekçe ve dilekçeye ekli belgelerin bir örneğini Devlet Hazinesinin kendi yargı çevresindeki temsilcisine tebliğ ederek, varsa beyan ve itirazlarını onbeş gün içinde yazılı olarak bildirmesini ister.



8-) DAVA AÇILIRKEN HARÇ ÖDENİR Mİ ?

Davayı açmak harca tabi değildir, harç ödenmez.



9-) EKSİKLİKLER NASIL GİDERİLİR ?

Dava dilekçesindeki bilgi ve belgelerin yetersizliği durumunda mahkeme, eksikliğin bir ay içinde giderilmesini, aksi halde istemin reddedileceğini ilgiliye duyurur. Süresinde eksiği tamamlanmayan dilekçe, mahkemece, itiraz yolu açık olmak üzere reddolunur.



10-) DAVA NASIL İSPAT EDİLİLİR ?

İspat külfeti davayı açan davacıya aittir, istemin ve ispat belgelerinin değerlendirilmesinde ve tazminat hukukunun genel prensiplerine göre verilecek tazminat miktarının saptanmasında mahkeme gerekli gördüğü her türlü araştırmayı yapmaya veya hakimlerinden birine yaptırmaya yetkilidir.



11-) DURUŞMA YAPILIR MI ?

Mahkeme, kararını duruşmalı olarak verir.


12-) DURUŞMALARA KATILMA ZORUNLULUĞU VAR MI ?

İstemde bulunan ile Hazine temsilcisi, açıklamalı çağrı kağıdı tebliğine rağmen gelmezlerse, yokluklarında karar verilebilir.



13-) TAZMİNATIN KAPSAMINA NELER GİRER ?

Tazminatın dayanağı olarak her türlü maddi veya manevi zararlar talep edilebilir, bu itibarla ilgilinin tutukluluğu nedeniyle işten çıkartılması veya ticari faaliyetinin durması nedeniyle kazanç veya ücret kaybı, sosyal güvenlik tazminatları, sosyal yardımlar, ceza soruşturma ve kovuşturma sırasında ödemiş olduğu avukatlık ücretleri, haksız olarak ceza evinde kaldığı sürüde yapmış olduğu harcamalar ve benzeri her türlü ekonomik kayıplar talep edilebilir.

Diğer yandan, ilgili her hangi bir işle iştigal etmemiş olsa dahi, zararı asgari ücret üzerinden hesaplanacaktır.

Manevi zararlar açısından ilgilinin iş ve mesleği ile zenginleşme sonucu doğurmayacak şekilde hakkaniyete uygun bir manevi tazminat talep edilmelidir.



14-) TAZMİNATTA FAİZ İSTENEBİLİR Mİ ?

Tazminat talebinde muhakeme tazminat hukukunun genel prensiplerine göre hesaplanıp ödeneceğinden " yasal " faiz istenebilecektir.



15-) DAVA DİLEKÇESİ İLE FAİZ İSTENMEMİŞ İSE NE YAPILMALIDIR ?

Dava dilekçesinde faiz talep edilmemiş ise, karardan önce "ıslah" suretiyle talepte bulunularak faiz istenebilir.



16-) DAVANIN KABULÜ HALİNDE NE YAPILMALI ?

Davanın kabulü halinde usulüne uygun tasdik edilmiş gerekçeli karar ile Devlet Hazinesine veya hazine temsilcisine müracaat edilmeli veya hazine aleyhine icra takibine girişilebilir. Bu talep için kararın kesinleşme şartı aranmaz.



17-)DAVANIN REDDİ HALİNDE NE YAPILMALI?

Davanın reddi halinde, yüze karşı verilen hükümlerde tefhimden itibaren, yoklukta verilen hükümlerde kararın tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde (kararı veren mahkemeye dilekçe vermek veya zabıt katibine beyanda bulunup, bu beyan tutanağa geçirilerek mahkeme başkanına onaylatmak sureti ile) Yargıtay'da temyiz incelemesi talebinde bulunulabilir.


18-) YARGILAMA GİDERİ NASILHESAPLANIR?

Davanın red veya kabul durumuna göre yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre avukatlık ücreti, bilirkişi gideri ve sair yazışmalara göre hesaplanan yargılama gideri dava aleyhine sonuçlanan tarafa yükletilir.

[Hakikatdrn]

Tazminat hesaplamamı bende nasıl yapabileceğimi çok araştırdım. Bu sayfa üzerinden yapabildim: https://hesaplama.paratic.com/tazminat/

Yaptığım hesaplama ile aldığım tazminatım eş değer çıktı.