[Arb. Özgür Koca]

T.C.
YARGITAY
9. HUKUK DAİRESİ

E. 2013/8148
K. 2015/4634
T. 9.2.2015

• FAZLA MESAİ ÜCRETİNİN PRİM ÖDEMELERİ DİKKATE ALINMADAN HESAPLANMASI GEREKTİĞİ ( Primin Çalışanı Özendirici Ve Ödüllendirici Bir Ücret Olduğu - Bakiye Fazla Mesai Ücretlerinin Prim Olarak Ödendiğine Dair İddianın Reddinin Gerektiği )

• FAZLA MESAİ ALACAĞI TALEBİ ( İş Sözleşmesi Uyarınca Fazla Mesai Ücretinin Yılda 270 Saate Kadar Olan Kısmının Ücretin İçinde Kararlaştırılmış Olması - Fazla Mesainin Ücretin İçinde Olduğuna Dair Sözleşmenin İşe Girdikten Bir Yıl Sonra İmzalanması/Fazla Mesaiye İlişkin Özel Hükmün Sözleşmenin Olmadığı Döneme Uygulanmasının Mümkün Olmadığı )

• FAZLA MESAİ ÜCRETİNİN SÖZLEŞME UYARINCA ÜCRETİN İÇİNDE ÖDENECEĞİ ( İş Sözleşmesinin İşe Başladıktan Bir Yıl Sonra İmzalanmış Olması - Davacının Sözleşme Olmayan Döneme Dair Fazla Mesai Talebinde Bulunabileceği/Bakiye Fazla Mesai Alacağının Prim Olarak Ödenmesinin Kabul Edilemeyeceği/Davacının Fazla Mesai Yapması Halinde Ödenen Primin Fazla Mesai Ücretini de Kapsadığı ve Bu Sebeple Mahsubu Gerektiği Gerekçesinin İsabetsizliği )

• İŞÇİNİN FAZLA MESAİ YAPMAMIŞ OLSA DAHİ PRİM ALACAĞINA HAK KAZANACAĞI ( İşverenin Bakiye Fazla Mesai Ücretlerinin Prim Olarak Ödendiğine Dair İddiasının Kabul Edilemeyeceği - İşçinin Fazla Mesai Yapması Halinde Ödenen Primin Fazla Mesai Ücretini de Kapsadığı ve Bu Sebeple Mahsubunun Gerektiğine Dair Gerekçenin Doğru Olmadığı )

4857/m. 41

ÖZET : Dava, davacı işçinin kıdem tazminatı ile fazla mesai, ulusal bayram genel tatil ve yemek ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesi talebine ilişkindir. Mahkemece davacının fazla mesai ücret alacağı, haftalık 9 saat fazla mesai yaptığı, ancak taraflar arasındaki sözleşmede fazla mesai ücretin içinde kararlaştırıldığı, buna göre yılda 270 saatin mahsup edilmesi gerektiği, bakiye fazla mesai ücretinin ise prim olarak ödendiği gerekçesi ile reddedilmiştir.

Oysa ki, davacı işe başladıktan bir yıl sonra iş sözleşmesini imzalamıştır. Sözleşmenin mevcut olmadığı dönem için yılda 270 saat fazla mesainin mahsubu doğru değildir. Öte yandan, davalı satış şefi olduğundan satışlar üzerinden belirli bir prim almaktadır. İşçi fazla mesai yapsın yapmasın prim ödemesi var ise bu ek ücrete hak kazanır. İşçinin fazla mesai yapması halinde ödenen primin fazla mesai ücretini de kapsadığı ve bu sebeple mahsubu gerektiği gerekçesi isabetli değildir.

DAVA : Davacı, kıdem tazminatı ile fazla mesai, ulusal bayram genel tatil ve yemek ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.

Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

KARAR : A- ) Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş akdini fazla mesai ve ulusal bayram genel tatil alacaklarının ödenmemesi nedeni ile haklı olarak feshettiğini ileri sürerek kıdem tazminatı ile fazla mesai, ulusal bayram genel tatil ve yemek ücreti alacaklarının davalıdan tahsilini istemiştir.

B- ) Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davacının iş akdini feshinin haksız olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C- ) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının iş akdini feshinin haklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

D- ) Temyiz:

Kararı taraflar temyiz etmiştir.

E- ) Gerekçe:

1- ) Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının tüm davacının aşağıdaki bent kapsamı dışında temyiz itirazları yerinde değildir.

2- ) Mahkemece davacının fazla mesai ücret alacağı, haftalık 9 saat fazla mesai yaptığı, ancak taraflar arasındaki sözleşmede fazla mesai ücretin içinde kararlaştırıldığı, buna göre yılda 270 saatin mahsup edilmesi gerektiği, bakiye fazla mesai ücretinin ise prim olarak ödendiği gerekçesi ile reddedilmiştir.

Öncelikle davacı davalı işyerinde 16.05.2005 tarihinde işe girmiş, fazla mesainin ücretin içinde olduğuna dair sözleşme ise 01.06.2006 tarihinde imzalanmıştır. Bu sebeple bu sözleşme hükmünün 01.06.2006 tarihinde önceki dönem için uygulanması mümkün olmadığından 16.05.2005-01.06.2006 dönemi için yılda 270 saat fazla mesainin mahsubu doğru değildir.

Diğer taraftan davacı satış şefi olup, satışlar üzerinden belirli bir prim almaktadır. Bu prim mesai yapılsın veya yapılmasın alınmaktadır. Davacı dışarda pazarlamacılık usulü ile gezip satış temsilcisi konumunda değildir.

Prim, çalışanı özendirici ve ödüllendirici bir ücret ödemesi olup işverence işçiye garanti edilmiş bir temel ücretin üzerine belirli bir usule bağlı olarak ödenen ek bir ücrettir. İşverenin istek ve değerlendirmesine bağlı olabileceği gibi, sözleşme gereği olarak da verilebilir. Fazla mesai ise kural olarak 4857 Sayılı İş Kanunu'na göre, kanunda yazılı şartlar çerçevesinde, haftalık 45 saati aşan çalışmalardır. İşçi fazla mesai yapsın yapmasın prim ödemesi var ise bu ek ücret hak kazanır. İşçinin fazla mesai yapması halinde ödenen primin fazla mesai ücretini de kapsadığı ve bu sebeple mahsubu gerektiği gerekçesi isabetli değildir. Davacının 16.05.2005-01.06.2006 tarihleri arası haftada 9 saat fazla mesai ücreti, 01.06.2006 tarihinden sonra ise yılda 270 saat fazla mesai ücretin içinde olması nedeni ile mahsup edilerek bakiye kalan fazla mesai ücreti prim ödemesi dikkate alınmadan hesaplanıp hüküm altına alınmalıdır. Yazılı gerekçe ile fazla mesai ücret alacağının reddi hatalıdır.

SONUÇ : Temyiz olunan kararın, yukarda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenmesi halinde ilgiliye iadesine, 09.02.2015 tarihinde oybirliği ile, karar verilmiştir.