[Arb. Özgür Koca]

T.C.
YARGITAY
12. Hukuk Dairesi

ESAS NO   : 2025/107
KARAR NO: 2025/1635   


Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı-alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklının icra mahkemesine başvurusunda, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takipte 1 yıllık sürede satış talep edilmediği gerekçesiyle verilen takibin düşmesi ve satış talebinin reddine ilişkin 26.01.2024 ve 30.01.2024 tarihli icra müdürlüğü kararlarının kaldırılmasını talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince; konkordato süresince süreler işlemeye devam edeceğinden süresinde satış talep edilmediği gerekçesiyle şikayetin reddine karar verildiği, alacaklının istinaf başvurusu üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince; konkordato davasının reddedilmesinden sonra tedbirin kalktığı, o tarihten itibaren 1 yıllık süre esas alınarak süresinde satış avansı yatırılmadığı şeklinde gerekçe oluşturmak suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, şikayetin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

İİK'nın 150/e maddesinin, icra emri tebliğ tarihi itibariyle yürürlükte olan hükmüne göre; "Alacaklı, taşınır rehnin satışını ödeme veya icra emrinin tebliğinden itibaren 6 ay içinde, taşınmaz rehninin satışını da aynı tarihten itibaren 1 yıl içinde isteyebilir. Satış yukarıdaki fıkrada gösterilen müddetler içinde istenmez veya talep geri alınıp da bu müddetler içinde yenilenmez ise takip düşer. 78. maddenin ikinci fıkrası hükmü, rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takipte de kıyasen uygulanır." Buna göre, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan icra takibinde, alacaklının ödeme veya icra emrinin tebliğinden itibaren taşınmazlar için 1 yıl içinde satış isteme zorunluluğu vardır.

Somut olayda, borçlu hakkında görülen konkordato davasında Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/703 Esas sayılı dosyasından verilen 05.10.2018 tarihli tedbir ara kararı ile "3 ay süre ile geçici mühlet kararı verilmesine ..." karar verildiği, 31.10.2018 tarihinde başlatılan ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamlı takipte, borçlulara icra emrinin 15.11.2018 tarihinde tebliğ edildiği, alacaklı tarafından 30.06.2020 tarihinde satış talep edildiği, 11.02.2021 tarihinde satış avansının yatırıldığı, 21.02.2020 tarihinde konkordato davasının reddedildiği, icra memurluğunca 26.01.2024 tarihinde İİK'nın 150/e maddesi gereğince takibin düşmesine ve 30.01.2024 tarihinde satış talebinin reddine karar verildiği anlaşılmış olup, bahsi geçen tedbirin kaldırılmasından önce satış yapılamaz ise de; satış talebi icra işlemi olduğundan ve ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takibin durması söz konusu olmadığından, tedbir kararı satış talebinde bulunulmasına engel değildir.

O halde, İİK'nın 150/e maddesi gereğince icra emrinin tebliğinden itibaren 1 yıl içinde satış istenmediği nedenle takip düşmüş olup, bu gerekçeyle şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde sonuca gidilmesi yerinde görülmemiş ise de sonuçta istem reddedilmiş olduğundan sonucu doğru onama yoluna gidilmiştir.

SONUÇ: Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun sonucu doğru olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 Sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 Sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA, alınması gereken 615,40 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline, 25.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

[Arb. Özgür Koca]

T.C.
YARGITAY
12. Hukuk Dairesi
                                                                           

ESAS NO   : 2025/8699
KARAR NO: 2026/1258   


İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ   : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
TARİHİ           : 25.09.2025
NUMARASI   : 2025/821-2025/912


Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki taraflarca istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

1-Alacaklının temyiz dilekçesinin incelenmesinde;
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının REDDİNE,

2-Şikayetçi ipotek verenin temyiz itirazlarına gelince;
Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Şikayetçi ipotek verenin icra mahkemesine başvurusunda, sair şikayetleriyle birlikte ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takipte, alacaklı tarafından bir yıllık sürede satış talep edilmediğinden takibin düştüğünü ve ipotek veren olarak sorumluluğunun ipotek miktarıyla sınırlı olduğunu, talep edilen tutar ile ipotek limitinin aşıldığını ileri sürerek takibin iptalini talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince; ipotekli taşınmaz maliki üçüncü kişinin sorumluluğunun ipotek limiti ile sınırlı olduğu gerekçesi ile şikayetin kabulüne, icra emrinin iptaline karar verildiği tarafların istinaf başvurusu üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince ipotekli taşınmaz maliki üçüncü kişi bakımından ipotek limiti olan 850.000,00 TL'yi aşan kısımla ilgili takibin iptaline karar verilmesi gerekirken, icra emrinin iptaline karar verilmesi yerinde olmadığı gerekçesi ile şikayetçinin istinaf isteminin kısmen kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına, ipotek limiti olan 850.000,00 TL'yi aşan kısım yönünden takibin iptaline karar verildiği, kararın taraflarca temyiz edildiği görülmektedir.

İİK'nın 150/e maddesinin, icra emri tebliğ tarihi itibariyle yürürlükte olan hükmüne göre; "Alacaklı, taşınır rehnin satışını ödeme veya icra emrinin tebliğinden itibaren 6 ay içinde, taşınmaz rehninin satışını da aynı tarihten itibaren 1 yıl içinde isteyebilir. Satış yukarıdaki fıkrada gösterilen müddetler içinde istenmez veya talep geri alınıp da bu müddetler içinde yenilenmez ise takip düşer. 78. maddenin ikinci fıkrası hükmü, rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takipte de kıyasen uygulanır." Buna göre, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan icra takibinde, alacaklının ödeme veya icra emrinin tebliğinden itibaren taşınmazlar için 1 yıl içinde satış isteme zorunluluğu vardır.

Somut olayda, 25.07.2019 tarihinde başlatılan ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamlı takipte icra emrinin şikayetçi ipotek verene ve diğer borçlulara 05.08.2019 tarihinde tebliğ edildiği, alacaklı vekili tarafından 02.11.2020 tarihinde ipotekli taşınmazların satışının talep edildiği ve aynı tarihte satış avansının yatırıldığı, Niğde 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/313 Esas sayılı dosyasından kredi borçlusu A.. İnşaat Nakliyat Pazarlama Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi hakkında verilen 16.05.2019 tarihli ve 3 ay süreli geçici mühlet kararının 16.08.2019 tarihinden itibaren 2 ay süre ile uzatılması kararı ile takibin tedbiren durdurulduğu, 25.09.2019 tarihinde konkordato talebinin reddi ile tedbir kararlarının kaldırıldığı, daha sonra Niğde 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/263 Esas sayılı dosyasından yine kredi borçlusu A... İnşaat Nakliyat Pazarlama Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi hakkında verilen tedbir kararı ile takibin durdurulduğu işbu tedbirin de 11.03.2021 tarihinde kaldırıldığı, alacaklı vekili tarafından 03.05.2021 tarihinde yeniden satış talebinde bulunulduğu görülmüştür.

İcra emrinin 05.08.2019 tarihinde tebliğ edildiği dikkate alındığında alacaklının bir yıllık yasal süre içinde satış talebinde bulunmadığı anlaşılmakla, bahsi geçen tedbirlerin kaldırılmasından önce satış yapılamaz ise de; satış talebi icra işlemi olup tedbir kararı satış talebinde bulunulmasına engel değildir. Bu nedenle Bölge Adliye Mahkemesinin, tedbiren durdurma kararının satış isteme sürelerini de durduracağı dolayısıyla alacaklı vekili tarafından bir yıllık süre dolmadan satış talep edilip satış avansı yatırıldığı tespiti ile takibin düşmediği gerekçesi doğru görülmemiştir.

O halde; alacaklı vekilince İİK'nın 150/e maddesi hükmüne uygun şekilde icra emrinin borçluya tebliğ edildiği tarihten itibaren bir yıllık yasal sürede masrafını da yatırmak suretiyle satış talebinde bulunulmadığına göre takip düşmüş olup, Bölge Adliye Mahkemesince yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda takibin tümden iptaline karar verilmesi gerekirken ipotek limitini aşan kısım yönünden takibin iptaline karar verilmesi isabetsizdir.

SONUÇ :
Borçlunun temyiz isteminin kısmen kabulü ile Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 25.09.2025 tarih ve 2025/821 Esas-2025/912 Karar sayılı kararının yukarıda yazılı nedenlerle, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/2. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 24.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.