[Arb. Özgür Koca]

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; şikayet, sıra cetvelinin iptali istemine ilişkindir.

Bedeli paylaşıma konu satışı yapılan taşınmazın tapu kaydında sonradan şikayetçi ile birleşen şirket olan ...bank A.Ş. lehine şikayet olunan alacaklının ipoteğinin önünde 1. sırada ipotek tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Bankanın kredi sözleşmesinin katedilmesi, müşterinin taksitleri ödememesi gibi durumlarda bankanın sözleşmeyi tek taraflı feshederek borcun tamamını vadesinden önce talep edebilmesi ve yasal yollara başvurabilmesi imkanını doğuran bir işlemdir.

TBK'nın 131/f. 1'de yer alan, "Asıl borç ifa ya da diğer bir sebeple sona erdiği takdirde, rehin, kefalet, faiz ve ceza koşulu gibi buna bağlı hak ve borçlar da sona ermiş olur." hükmü uyarınca, alacağa bağlı olarak kurulan haklar da alacağın sona ermesi ile kanun gereği sona erer. Buna göre, alacağa güvence sağlamak üzere tesis edilen ipotek hakkı da alacağın sona ermesi ile buna bağlı olarak sona ermektedir. Bu sonuç, ipotek hakkının fer'iliğinden kaynaklanmaktadır. Ancak TBK'nın maddesi 131/3. fıkrasına göre, taşınmaz rehnine ilişkin özel hükümlerin saklı olduğu hüküm altına alındığından TBK'nın 131. maddesi ile TMK'nın 883. maddesi hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, alacağın sona ermesi ile ipoteğin de sona ereceği, ancak alacaklı tarafından, terkin talebinde bulunulması ile ipoteğin ortadan kalkacağı sonucuna varılmaktadır. Bunun için ödeme ile maddi hukuk açısından sona eren ipoteğin şekli hukuk yönünden de sona ermesi için ipotek alacaklısının talebiyle terkin işleminin yapılması gerekir. İpotek alacaklısı terkin işlemini yapmazsa mahkemeden talepte bulunulması mümkündür. Bunun için doğrudan talepte bulunmak mümkün olduğu gibi maddi hukuk açısından sona eren ipoteğe sıra cetvelinde pay ayrılması halinde hakkı etkilenen alacaklıların "sıra cetveline itiraz" mahiyetinde dava açmaları da mümkündür.

Somut olayda taşınmaz maliki Y.B. tarafından 09.12.2005 tarihinde Ö. İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi lehine açılmış ve açılacak kredilerin teminatını teşkil etmek üzere ...bank Anonim Şirketi lehine birinci derecede fekki alacaklı banka tarafından bildirilinceye kadar müddetle %89,6 değişken faizle 50.000,00 TL bedelle ipotek tesis edilmiştir. Banka sözleşmeyi tek taraflı feshederek hesabı katetmek suretiyle ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatmış ve katedilen hesaptan kaynaklanan alacak, ipotek paraya çevrilmeden borçludan tahsil edildiğine, ipoteğin dayanağı sözleşme sona erdiğine, fesih anına kadar doğan borç tahsil edildiğine ve artık ortada geçerli bir üst limit ipoteği bulunmadığına göre, sona erdirilen eski sözleşmeye istinaden verilen yeni kredilerin, üst limit ipoteği kapsamında kaldığından söz etmek mümkün değildir. Bir başka deyişle, ipotek ve ipoteğin teminat altına aldığı borçta sona ermiştir. Bu durumda, hesabın kat edilmesinden sonra bankanın kullandırdığı krediler sona eren üst limit ipoteğinin kapsamında olmadığından sıra cetvelinde yer alması da mümkün olmadığı dikkate alınarak, şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir. (Yargıtay 6. HD. T:29.06.2026, E:2026/2693, K:2026/2851)

Anahtar Kelimler

• Ödeme Yapıldığı Halde Terkin Edilmeyen İpoteğe Sıra Cetvelinde Pay Ayrılması ve İtiraz Yolu

• Yargıtay Kararı: Asıl Borç Bitince İpotek Sona Erer mi? (Sıra Cetveline İtiraz ve Terkin)

• İpoteğin Fer'iliği ve Borç Bitmesine Rağmen Silinmeyen İpoteğe Karşı Sıra Cetveline İtiraz

• Banka Kredisi Ödendiği Halde Kaldırılmayan İpoteğe Karşı Hukuki Haklar

• TBK 131 ve TMK 883 Kapsamında İpoteğin Sona Ermesi ve Sıra Cetvelinin İptali

Sıra cetveline itiraz, sıra cetvelinin iptali, ipotek hukuku, icra iflas hukuku, tapu kaydı, ipotekli taşınmaz satışı, banka ipoteği, borcu biten ipoteğin silinmemesi, ödenen ipoteğe sıra cetvelinde pay ayrılması, ipoteğin terkin edilmemesi dava açma, terkin edilmeyen ipoteğin iptali, banka ipoteğinin kaldırılması davası.