[Özgür KOCA]

İstinaf yolu ile Daire önüne gelen başvuru; taşınır rehinin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takibe yönelik şikayet üzerine verilen karara ilişkindir.

İlk derece yargılaması sonucunda, istemin kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf yoluna başvurarak İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması isteminde bulunmuştur.

İİK'nın 150/h maddesi taşınır rehninin paraya çevrilmesi yolu ile ilamlı takibi mümkün kılmıştır. Bu madde gereğince alacağı taşınır rehni ile güvence altına alınmış olan alacaklının "alacağı" veya "rehin hakkı" ya da "her ikisi" bir ilamda ya da ilam niteliğindeki bir belgede (İİK m. 38) tespit edilmiş ise ilamların icrasına yönelik hükümlerin uygulanması mümkündür. Bu yolla ilamlı takip yapabilmek için alacağın veya rehin hakkının ilama bağlanması gerekir. İİK'nın 38. maddesine göre; mahkeme huzurunda yapılan sulhlar, kabuller ve para borcu ikrarını içeren re'sen düzenlenmiş noter senetleri, istinaf ve temyiz kefaletnameleri ile icra dairesindeki kefaletler ilam niteliğindeki belgelerdendir.

Somut olayda, şikayet eden borçlu icra mahkemesine başvurusunda; teminat olarak verilen bir kısım bonoların borcunun ödendiğini, takip dayanağının ilam olmadığını, alacaklının kredi kuruluşu olmadığını, alacaklının ilamlı takip yapamayacağını ileri sürerek takibin iptali isteminde bulunmuş olup istinaf nedenleriyle sınırlı olarak yapılan incelemede; alacaklının takibe dayanak yaptığı. Noterliği'nin 19.04.2017 tarihli rehin sözleşmesinin ilam niteliğinde olmadığı görülmektedir. Zira bu belge noterde düzenleme şeklinde değil, onaylama şeklinde hazırlanmıştır. Noterlerin zorunlu olarak düzenleme şeklinde yapacağı işlemler Noterlik Kanunu'nun 89. maddesinde gösterilmiş olup bunun dışında kalan belgeler genel olarak onaylama şeklinde yapılmaktadır. Kaldı ki düzenleme şeklindeki noter senetlerinde bu durum belgenin üst kısmına açıkça da yazılmaktadır. Takip dayanağı belgede bu nitelik yoktur. Takip dayanağı belgenin onaylama şeklinde olduğu belge metninde de yazmaktadır. İİK'nın 38. maddesine göre, noter senetlerinden yalnızca "para borcu ikrarını içeren düzenleme şeklindeki noter senetleri" ilam niteliğindeki belgelerdendir. İİK'nın 150/ı maddesi ise taşınmaz rehinin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takipler hakkında olup, aynı maddeye dayalı olarak taşınır rehinin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takip yapılamaz. Bu durumda alacak ya da rehin hakkı veya her ikisi ilamla hüküm altına alınmadığından alacaklının, taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibi yapması mümkün değildir. Rehin konusu alacağın temliki mahkemeye sonradan bildirilmiştir.  Bu bakımdan istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, yargılama evrelerinde ve karar içeriğinde kamu düzenine aykırılık oluşturacak başkaca bir ihlal de bulunmadığı gözetildiğinde, istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine .... (İstanbul BAM 20. HD. T:21/01/2021, E:2021/1, K:2021/231)