[Arb. Özgür Koca]

19. Hukuk Dairesi         2017/2399 E.  ,  2019/746 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki asıl itirazın iptali ve birleşen itirazın iptali ve araç üzerindeki rehinlerin kaldırılması davalarının yapılan yargılaması sonucunda asıl davanın kısmen kabul, kısmen reddine, birleşen ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/216 esas sayılı dosyasına konu davanın kısmen kabul, kısmen reddine, birleşen ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/277 esas sayılı dosyasına konu davanın kabulüne, birleşen ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/252 esas sayılı dosyasına konu davanın kısmen kabul, kısmen reddine, birleşen ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/608 esas sayılı dosyasına konu davanın reddine yönelik olarak verilen hükümlerin asıl ve birleşen dosyalar davacısı (birleşen ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2011/608 esas sayılı dosyada davalı) Yapı Kredi Bankası A.Ş. vekilince duruşmalı, asıl ve birleşen dosyalar davalıları ... Mühendislik Ltd. Şti. (birleşen ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2011/608 esas sayılı dosyada davacı), ... Elektrik ...Ltd. Şti., ...,..., ... vekilince duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde asıl ve birleşen dosyalar davacısı (birleşen ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2011/608 esas sayılı dosyada davalı) Yapı Kredi Bankası A.Ş. vekili Av.... ile asıl ve birleşen dosyalar davalıları ... Mühendislik Ltd. Şti. (birleşen ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2011/608 esas sayılı dosyada davacı), ... Elektrik ...Ltd. Şti., ...,..., ... vekili Av. ... gelmiş olduğundan duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçelerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Asıl davada davacı vekili, davacı banka nezdinde davalı borçlu ... Elektrik Elektronik İnş. Tem. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... Mühendislik Ltd. Şti. lehine, diğer davalıların müteselsil kefaletiyle genel kredi ve teminat sözleşmesine istinaden teminat mektubu kredi hesabı ve teminat mektupları depozito hesabı açıldığını ve kredi kullandırıldığını, sözleşme hükümleri yerine getirilmediğinden hesapların kapatılarak davalılara ihtarnameler gönderildiğini, alacağın tahsili amacıyla davalı - borçlular aleyhine ... 31. İcra Müdürlüğü'nün 2011/8020 esas sayılı dosyası ile icra takibine başlanıldığını, davalı borçluların kendisine gönderilen ödeme emrine itiraz ettiklerini belirterek fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak üzere, davalı borçluların ... 31. İcra Müdürlüğü'nün 2011/8020 esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazların iptali ile müşterek - müteselsil kefillerden ... için ipotek resmi senedi 2. maddesi gereğince kefalet limiti anapara açısından 70.000,00 TL ile sınırlı kalmak kaydıyla, ... Şti. açısından 71.690,83 TL asıl alacak olmak üzere 83.884,00 TL nakit, 397.652,00 TL gayri nakit toplamı, ... Şti. açısından 71.690,83 TL asıl alacak olmak üzere 81.471,37 TL nakit toplamı, 397.652,00 TL gayri nakit toplamı, diğer davalılar açısından 71.690,83 TL asıl alacak olmak üzere 81.467,43 TL nakit, 397.652,00 TL gayri nakit toplamı üzerinden itirazların iptaline, 71.690,83 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yıllık %94,5 temerrüt faizi, faizin %5 gider vergisi, davacı banka tarafından ... Elekt. Dağıt. A.Ş., Türkiye Elektrik İletim A.Ş., 10. İletim Tesis ve İşletme Grup Müd. ..., Türkiye Elek. İletim A.Ş. ..., 8. İletim Tesis ve İşletme Grup Müd., ... İl Müdürlüğü... ve civarı Elekt. T.A.Ş. ... Elekt. Dağt. A.Ş. ..., ... 3. Asliye Tic. Mah. 2008/681 esas sayılı dosyasına, ... 19. İcra Müdürlüğü'nün 2010/5382 esas sayılı takip dosyasına verilen ve halen mer'i bulunan teminat mektubu bedelleri 376.292,00 TL'nin kredi sözleşmesi / taahhütnamesi hükümleri uyarınca teminat mektupları depozito hesabına nakdi teminat olarak depo edilmek üzere, davacı bankaca verilen ve halen iade edilmeyen 41 adet çekin garanti tutarları toplamı olan 21.360,00 TL'nin nakdi teminat olarak depo edilmek üzere, ... 31. İcra Müdürlüğü'nün 2011/7913 ve 7914 esas sayılı menkul rehninin paraya çevrilmesi ve ... 22. İcra Müdürlüğü'nün 2011/1400 esas sayılı ipotek takipleri ile irtibat kurularak irtibatlı dosyalardan ve işbu dosyalardan tahsilde tekerrür etmemek suretiyle, faiz hesabında irtibatlı dosyalardan yapılacak tahsilatlar göz önüne alınarak takip talebindeki diğer kayıt ve şartlarla takibin devamına, haksız itiraz sebebiyle davalılar aleyhine %40'dan az olmamak üzere tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar ... Müh. ... Ltd. Şti., ... Elektrik ... Ltd. Şti., ... ve ... vekili, takip talebinde ayrı, dava dilekçesinde ayrı gayri nakit toplamı ve toplam alacak kalemleri gösterildiğini, davacı tarafından gereksiz yere pek çok adrese ihtarname gönderilerek masrafların kabartılarak müvekkillerinin bu masraflardan da sorumlu tutulduğunu, kefalet limitinin belirli bir tutar olması kuralı göz önüne alındığında müvekkili şirketlerin kefil olduğu takiplerde gayri nakdi riskten sorumlu tutulmalarının doğru olmadığını, talep edilen temerrüt faiz oranının fahiş olduğunu, faiz miktarının yasa tarafından belirlenen sınırlar dahilinde tespit edilmesi gerektiğini, kanun koyucunun sözleşmenin kuruluşunda belirlenen haksız şartları geçersiz saydığını, talep edilen faiz miktarının hangi tarihler itibariyle hangi oranlar üzerinden hesaplandığının belirtilmediğini, icra takibinde takip tarihinden sonraki döneme ilişkin temerrüt faizinin takip öncesinde kapitalize edilmeyen faiz alacaklarına uygulanmaması gerektiğini, davacı tarafın icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebinin hukuki dayanağının bulunmadığını savunarak davanın reddi ile % 20 oranında kötü niyet tazminatı istemiştir.

Davalılar ... Enerji Proje ... Ltd. Şti., ... ve ...'ya tebligat yapılmış, gelmedikleri ve beyanda bulunmadıklarından yargılama yokluklarında sürdürülmüştür.

Birleşen ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/216 esas sayılı dava dosyasında davacı vekili, davacı banka nezdinde borçlu ... Elektrik Elektronik İnşaat Temizlik Otomotiv San ve Tic. Ltd. Şti. ile ... ... Ltd. Şti. lehine davalı borçlu ile dava dışı borçluların müteselsil kefaleti ile genel kredi ve teminat sözleşmesine dayalı olarak teminat mektubu kredi hesabı ve teminat mektupları depozito hesabı açıldığını ve kredi kullandırıldığını, sözleşme hükümlerinin yerine getirilmediğini, bunun üzerine açılan hesapların kapatılarak borçlulara ihtarnameler keşide edildiğini, 3 ihtarname sonucunda toplam 71.690,83 TL asıl alacak ile meri teminat mektubu bedelleri 576.292,00 TL ile 15 adet çek yaprağı için ödenmesi garanti edilen 9.605,00 TL gayri nakit alacağın ödenmesi istenilmiş ise de olumlu sonuç alınamadığını, bunun üzerine alacağın tahsili için ... 32. İcra Müdürlüğü'nün 2011/8020 sayılı dosyası ile 11.07.2011 tarihinde icra takibine geçilerek nakit ve gayri nakit toplamı 667.264,05 TL alacağın tahsili isteğinde bulunulduğunu, davalı borçlunun kendisine gönderilen ödeme emrine itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu, itirazın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek 71.690,83 TL asıl alacak olmak üzere 81.467,63 TL nakit toplamı, 248.535,00 TL gayri nakit toplamı, 16.680,00 TL bedelli 06.08.2009 tarihli teminat mektubu muhatabın talebi üzerine 27.10.2011 tarihinde alacaklı tarafından tazmin olunduğu için tazmin tarihinden itibaren yıllık %94,50 temerrüt faizi, faizin %5 gider vergisi ile birlikte tahsiline, 98.921,00 TL bedelli 24.06.2008 tarihli teminat mektubu muhatabın talebi üzerine 30.12.2011 tarihinde alacaklı tarafından tazmin olunduğu için tazmin tarihinden itibaren yıllık %94,50 temerrüt faizi, faizin %5 gider vergisi ile birlikte tahsiline, 27.650,00 TL bedelli 15.05.2008 tarihli teminat mektubu muhatabın talebi üzerine 27.01.2012 tarihinde alacaklı tarafından tazmin olunduğu için tazmin tarihinden itibaren yıllık %94,50 temerrüt faizi, faizin %5 gider vergisi ile birlikte tahsiline tahsiline, itirazın iptaline, takibin devamına ve %40 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Birleşen ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/277 esas sayılı dava dosyasında davacı vekili, dava dışı borçluların ve davalı şirketlerin müteselsil kefaletiyle davalılara genel kredi ve teminat sözleşmesine istinaden teminat mektubu kredi hesabı ve teminat mektupları depozito hesabı açılarak kredi kullandırıldığını, davalıların ve borçlu kefillerin sözleşme hükümlerini yerine getirmediklerini ve bu nedenle hesabın kat edilerek ihtarname keşide edildiğini ve borcun ödenmemesi üzerine ... 31. İcra Müdürlüğü'nün 2011/7913 esas sayılı dosyası ile takip yaptıklarını, ancak davalıların icra takibine itiraz ettiklerini iddia ederek 24.589,00 TL olan asıl alacağa 04.07.2011 tarihinden ödeme tarihine kadar işleyecek yıllık %94,5 temerrüt faizi, faizin %5 gelir vergisi ve takip talebindeki diğer kayıt ve şartlarla icra takibinin devamı için itirazın iptaline, davalılar aleyhine % 40 oranında tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar ... Müh. ... Ltd. Şti., ... Elektrik ... Ltd. Şti. vekili, davacı tarafından gereksiz yere pek çok adrese ihtarname gönderilerek masrafların kabartıldığını ve müvekkillerinin bu masraflardan da sorumlu tutulduğunu, kefalet limitinin belirli bir tutar olması kuralı göz önüne alındığında, müvekkili şirketlerin kefil olduğu takiplerde gayri nakdi riskten sorumlu tutulmalarının doğru olmadığını, talep edilen temerrüt faiz oranının fahiş olduğunu, faiz miktarının yasa tarafından belirlenen sınırlar dahilinde tespit edilmesi gerektiğini, talep edilen faiz miktarının hangi tarihler itibari ile hangi oranlar üzerinden hesaplandığının belirtilmediğini, icra takibinde takip tarihinden sonraki döneme ilişkin temerrüt faizinin takip öncesinde kapitalize edilmeyen faiz alacaklarına uygulanması gerektiğinin gözetilmediğini, icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebinin hukuki dayanağının bulunmadığını savunarak davanın reddi ile % 20 oranında tazminat istemiştir.

Birleşen ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/252 esas sayılı dava dosyasında davacı vekili, davacı tarafından davalılar lehine dava dışı borçluların ve davalıların müteselsil kefaletiyle genel kredi ve teminat sözleşmesine istinaden teminat mektubu kredi hesabı ve teminat mektupları depozito hesabı açılıp kredi kullandırıldığını, kullandırılan kredi ve teminat mektubu bedellerinin ödenmesi istenilmiş ise de olumlu bir sonuç alınamadığını, davalılar hakkında ... 31. İcra Müdürlüğü'nün 2011/7914 esas sayılı dosya ile icra takibinde bulunduklarını, ödeme emrinin tebliği üzerine takibe itiraz edildiğini, takibin durdurulduğunu, itirazın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu iddia ederek 71.690,83 TL'si asıl alacak olmak üzere 81.467,63 TL nakit toplamı, 248.535,00 TL gayri nakit toplamı, 16.680,00 TL bedelli 06.08.2009 tarihli teminat mektubu muhatabın talebi üzerine 27.10.2011 tarihinde alacaklı tarafından tazmin olunduğu için tazmin tarihinden itibaren yıllık %94,50 temerrüt faizi, faizin %5 gider vergisi ile birlikte tahsiline, 98.921,00 TL bedelli 24.06.2008 tarihli teminat mektubu muhatabın talebi üzerine 30.12.2011 tarihinde alacaklı tarafından tazmin olunduğu için tazmin tarihinden itibaren yıllık %94,50 temerrüt faizi, faizin %5 gider vergisi ile birlikte tahsiline, 27.650,00 TL bedelli 15.05.2008 tarihli teminat mektubu muhatabın talebi üzerine 27.01.2012 tarihinde alacaklı tarafından tazmin olunduğu için tazmin tarihinden itibaren yıllık %94,50 temerrüt faizi, faizin %5 gider vergisi ile birlikte tahsiline, itirazın iptaline, takibin devamına ve % 40 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar ... Müh. ... Ltd. Şti., ... Elektrik ... Ltd. Şti. vekili, davalı şirketler aleyhine ... 31. İcra Müdürlüğü'nün 2011/7914 sayılı takip dosyası üzerinden icra takibine geçildiğini, yasal süresi içerisinde itirazlarının sunulduğunu, takip talebinde ayrı, dava dilekçesinde ayrı gayri nakit toplamı ve toplam alacak kalemlerinin gösterildiğini, davacı tarafından gereksiz yere pek çok adrese ihtarname gönderilerek masrafların kabartıldığını ve müvekkillerinin bu masraflardan da sorumlu tutulduğunu, kefalet limitinin belirli bir tutar olması kuralı göz önüne alındığında, müvekkili şirketlerin kefil olduğu takiplerde gayri nakdi riskten sorumlu tutulmalarının doğru olmadığını, talep edilen temerrüt faiz oranının fahiş olduğunu, faiz miktarının yasa tarafından belirlenen sınırlar dahilinde tespit edilmesi gerektiğini, talep edilen faiz miktarının hangi tarihler itibari ile hangi oranlar üzerinden hesaplandığının belirtilmediğini, icra takibinde takip tarihinden sonraki döneme ilişkin temerrüt faizinin takip öncesinde kapitalize edilmeyen faiz alacaklarına uygulanması gerektiğinin gözetilmediğini, icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebinin hukuki dayanağının bulunmadığını savunarak davanın reddi ile % 40 oranında kötü niyet tazminatı istemiştir.

Birleşen ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/608 esas sayılı dava dosyasında davacı vekili, davacının davalı bankadan araçlar için taşıt kredisi kullandığını, bu kredi borcu karşılığı da araçları rehin verdiğini, araçlara ilişkin tüketici kredilerinin müvekkili şirket tarafından ödendiğini ve taşıt kredisinin borçlarının da kapatıldığını, rehinlerin kaldırılması için ihtarname keşide edildiğini, davalı bankanın rehinlerin fekki talebini reddettiğini, borç ödendiğinden araçlar üzerindeki rehinlerin kaldırılması gerektiğini iddia ederek araçlar üzerindeki rehinlerin kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, araçlar üzerindeki rehinlerin davacı şirket lehine kullandırılan her türlü doğmuş, doğacak kredilerin teminatını teşkil etmek üzere tesis edildiğini, bankanın ... Sıhhıye Şubesi nezdinde davacı borçlu ve dava dışı ... Şirketi lehine davacı şirketin kefaleti ile Genel Kredi ve Teminat Sözleşmesine istinaden Teminat Mektubu Kredi Hesabı ve Teminat Mektupları Depozito hesabı açıldığını ve kredi kullandırıldığını, davacının gerek kendi lehine kullandırılan krediler, gerekse davacı yanın kefaleti ile kullandırılan kredilere ilişkin sözleşme hükümlerini yerine getirmediğini, alacağın tahsili amacıyla ... 31. İcra Müdürlüğü'nün 2011/7913 ve 7914 esas sayılı takip dosyaları ile takip yapıldığını, tarafların itirazı nedeniyle takibin durduğunu, ... 8. Ticaret Mahkemesine 2011/534 esas sayılı dosya ile itirazın iptali davası açıldığını, halen derdest olduğunu, rehin fekki istenen araçlardan 06 BT 9522 plaka sayılı araç üzerindeki rehnin fekki yazısının davacı şirkete verildiğini, bu araç yönünden dava açmakta hukuki yararın bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, asıl davada davalı ... hakkında açılan davada 12.10.2011 tarihli oturumda davacı vekilinin davayı takip etmediğini bildirdiği, bu davalı yönünden HMK madde 150/1 uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, üç aylık yasal süre içerisinde yenilenmediği, bu sebeple bu davalı yönünden açılan davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerektiği, davacı bankanın Sıhhiye Şubesi'nden davalı ... müşterisi ... Elektrik Elektronik İnşaat Temizlik Otomotiv San ve Tic. Ltd. Şti.'ne iki adet toplamı 1.700.000,00 TL limitli genel kredi sözleşmesine dayalı olarak teminat mektubu kredisi kullandırıldığı, bu sözleşmelere dayalı olarak ... Elektrik Elektronik İnşaat Temizlik Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. lehine 17.02.2010 tarihinde 6.000,00 TL'lik teminat mektubu verildiği, davalı ... müşterisi ... Mühendislik Ltd. Şti.'ne iki adet 5.000.000,00 TL limitli ve bir adet 500.000 USD limitli kredi sözleşmelerine dayalı olarak teminat mektubu, verilen çek yaprakları için yasal yükümlülük çerçevesinde gayri nakdi krediler kullandırıldığı, davalı ... Ltd. Şti. lehine 15.05.2008 tarihli 27.650,00 TL'lik, 24.06.2008 tarihli 98.921,00 TL'lik, 24.06.2008 tarihli 94.519,00 TL'lik, 02.07.2008 tarihli 81.000,00 TL'lik, 07.08.2008 tarihli 25.506,00 TL'lik, 31.12.2008 tarihli 8.016,00 TL'lik, 06.08.2009 tarihli 16.680,00 TL'lik, 12.01.2010 tarihli 185.000,00 TL'lik, 18.05.2010 tarihli 18.000,00 TL'lik teminat mektupları verildiği, ayrıca 01.08.2008 tarihinde, 13.04.2009 tarihinde, 10.02.2009 tarihinde, 14.04.2010 tarihinde ve 06.07.2010 tarihinde çek karneleri verildiği, ayrıca davalı ... müşterileri ... Elektrik Elektronik İnşaat Temizlik Otomotiv San ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Mühendislik Ltd. Şti.'ne kullandırılan kredilerin teminatı olarak ...'ya ait konutun tamamı üzerine 70.000,00 TL'lik, ...'a ait konutun tamamı üzerine 110.000,00 TL'lik ipotekler tesis edildiği, davalı ... müşterisi ... Mühendislik Ltd. Şti.'ne ait sekiz adet araç üzerinde rehin tesis edildiği, davalı borçlular tarafından sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmediği gerekçesiyle hesapların kat edilerek ihtarnameler keşide edildiği, borçların ödenmemesi üzerine asıl borçlu ve kefiller hakkında ilamsız takiplere ve ayrıca ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takiplere geçildiği, bankacılık konusunda uzman bilirkişinin 14.04.2014 tarihli asıl, 10.03.2015 tarihli ek raporu ve asıl dosya ile birleşen ... Asliye 10. Ticaret Mahkemesi'nin 2012/252 esas sayılı dosyalarına ilişkin 17.06.2015 tarihli açıklama raporu dosya kapsamına uygun, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunduğu, asıl davada ... 31. İcra Müdürlüğü'nün 2011/8020 esas sayılı takip dosyasında hakkında davanın açılmamış sayılmasına karar verilen ... dışındaki davalı ... Elektrik Elektronik İnşaat Temizlik Otomotiv San ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Mühendislik Ltd. Şti.'nin asıl borçluları ve aynı zamanda birbirlerinin kefilleri, diğer borçluların müşterek ve müteselsil kefaletleri ile kullandırılan krediler kapsamında verilen teminat mektupları ve çek yaprakları için yasal yükümlülük çerçevesinde gayri nakdi krediler kullandırıldığı, ayrıca yine bu icra dosyası kapsamında birleşen ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/216 esas sayılı takip dosyasında davalı ...'nın da kredi sözleşmelerini müşterek ve müteselsil kefil sıfatı ile imzalayıp, takipte borçlu olarak yer aldığı, ... Elektrik Elektronik İnşaat Temizlik Otomotiv San ve Tic. Ltd. Şti.'nden nakit kısmından kaynaklı alacağın 68.105,58 TL asıl alacak, 5.617,18 TL'si işlemiş faiz, 280,86 TL'si BSMV, 3.882,50 TL'si ihtarname gideri olmak üzere toplam 77.886,12 TL nakit alacak ile dava tarihi itibariyle 359.736,00 TL teminat mektubu ve çek depoya konu (gayri nakdi alacağın depo talebine) miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne, davalı ... Ltd. Şti. yönünden 68.105,58 TL'si asıl alacak, 7.291,01 TL'si işlemiş faiz, 364,53 TL'si BSMV ve 3.882,50 TL'si ihtarname gideri olmak üzere toplam 79.643,62 TL nakit alacak ile dava tarihi itibariyle 359.736,00 TL teminat mektubu ve çek depoya konu (gayri nakdi alacağın depo talebine) miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne, diğer davalılar ..., ... ... Ltd. Şti.,..., ... ve ...'dan nakit kısmından kaynaklı alacağın 68.105,58 TL asıl alacak, 5.613,43 TL işlemiş faiz, 280,67 TL BSMV, 3.882,50 TL'si ihtarname gideri olmak üzere toplam 77.882,16 TL nakit alacak ile dava tarihi itibariyle 359.736,00 TL teminat mektubu ve çek depoya konu (gayri nakdi alacağın depo talebine) miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne, alacak likit olmakla hükmolunan nakit alacağın %40'ı oranında icra inkar tazminatının her bir davalının sorumlu oldukları kısım nazara alınarak davalılardan alınarak davacıya verilmesine, ayrıca bir kısım teminat mektuplarının dava tarihinden sonra nakde dönüştükleri anlaşılmakla 27.10.2011 tarihinde tazmin olunan 16.680,00 TL, 27.11.2011 tarihinde karşılıksız çek yapraklarından kaynaklı hamillere ödenen 5.895,00 TL, 30.12.2011 tarihinde tazmin olunan 98.921,00 TL, 27.01.2012 tarihinde tazmin olunan 27.650,00 TL, 09.07.2012 tarihinde kısmen tazmin olunan 16.250,00 TL, 18.09.2012 tarihinde tazmin olunan 6.000,00 TL, 19.11.2012 tarihinde tazmin olunan 18.000,00 TL'lik teminat mektuplarının nakde dönüştüğü anlaşılmakla, nakde dönüşme tarihinden faiz ve faize BSMV işletilerek tahsili yönündeki hususun İcra Müdürlüğünce hükmün icrası sırasında nazara alınmasına, asıl ve birleşen ... Asliye 7. Ticaret Mahkemesi dava dosyasına konu icra takibinde ilamsız takibe geçildiği, diğer birleşen ve ... Asliye 6. Ticaret Mahkemesi dosyası dışındaki dosyalara konu icra takiplerinde rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takibe geçildiği anlaşılmakla tahsilde tekerrür olmamak üzere kısmen kabule konu miktarlar üzerinden itirazın iptaline, bilirkişi raporunda asıl borçlu şirketler yönünden İ.İ.K.'nun 45. madde hükmü uyarınca rehinle temin edilen alacakların borçluları şirketler hakkında genel haciz yoluyla takip yapılamayacağı belirtilmiş ise de, dosya kapsamı, rehinli araçların kıymet taktirleri de nazara alındığında banka alacağını karşılama olanağının olmadığı, bu durumda rehin takibi ile irtibat kurularak tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile genel haciz yoluyla takip yapılmasında usule aykırılık bulunmadığından davalı borçlu şirketler yönünden takip yapılamayacağına ilişkin bu görüşe katılınmadığı, tüm davalılar yönünden kısmen kabul kararı verildiği, birleşen ... Asliye 7. Ticaret Mahkemesi'nin 2012/216 esas sayılı dosyası ile ilgili olarak asıl borçlu ... Elektrik Elektronik İnşaat Temizlik Otomotiv San ve Tic. Ltd. Şti.'nden olan alacak için müşterek borçlu ve müteselsil kefil davalıdan nakit kısmından kaynaklı alacağın 105,58 TL asıl alacak, 14,07 TL temerrüt faizi, 0,70 TL faizin BSMV'si, 1.254,34 TL noter gideri olmak üzere toplam 1.374,69 TL olduğu, ayrıca 6.000,00 TL gayri nakit toplamı alacağın bulunduğu, 6.000,00 TL'lik teminat mektubunun dava tarihinden sonra 08.09.2012 tarihinde nakde dönüştüğü anlaşılmakla, bu hususun icra müdürlüğünce hükmün icrası sırasında nazara alınmak üzere, 1.374,69 TL nakit alacak ile 6.000,00 TL gayri nakit alacağa konu miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne, alacak likit olmakla hükmolunan nakit alacağın %40'ı oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline (asıl davadaki takip ile aynı takibe ilişkin olmakla tahsilde tekerrür olmamak üzere), birleşen ... Asliye 9. Ticaret Mahkemesi'nin 2012/277 esas sayılı dava dosyası ile ilgili olarak davalılar ... Mühendislik Ltd. Şti. ve ... Elektrik Elektronik İnşaat Temizlik Otomotiv San ve Tic. Ltd. Şti. hakkında ... 31. İcra Müdürlüğü'nün 2011/7913 sayılı dosyası ile araçlardan kaynaklı kredi sözleşmesine dayalı olarak menkul rehninin paraya çevrilmesi yoluyla takibe geçildiği, aynı kredi sözleşmelerine ilişkin kullandırılan teminat mektubu ve çek yapraklarından kaynaklı alacağa ilişkin olduğu, bu sözleşmelere dayalı araçların rehin olarak verildiği, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporunda alacağın 24.589,00 TL olarak hesaplandığı, bu miktar alacağa itirazın yerinde olmadığı anlaşılmakla, bu miktar üzerinden davanın kabulüne, alacak likit olmakla hükmolunan nakit alacağın %40'ı oranında icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline, birleşen ... Asliye 10. Ticaret Mahkemesi'nin 2012/252 esas sayılı dosyasında, davalılar ... Elektrik Elektronik İnşaat Temizlik Otomotiv San ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Mühendislik Ltd. Şti. Hakkında ... 31. İcra Müdürlüğü'nün 2011/7914 sayılı dosyasında rehnin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takibe ilişkin itiraz üzerine itirazın iptali davasının açıldığı, ... Elektrik Elektronik İnşaat Temizlik Otomotiv San ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Mühendislik Ltd. Şti.'nin asıl borçlu olarak imzaladıkları sözleşmelere diğerinin kefil olduğu, aynı kredi sözleşmelerine ilişkin kullandırılan teminat mektubu ve çek yapraklarından kaynaklı alacağa ilişkin olduğu, kredi sözleşmelerine dayalı olarak araç rehinlerinden kaynaklı menkul rehninin paraya çevrilmesi yoluyla takibe geçildiği, davalıların itirazlarının 68.105,58 TL'si asıl alacak, 5.613,43 TL işlemiş faiz, 280,67 TL BSMV, 3.882,50 TL ihtarname gideri olmak üzere toplam 77.882,18 TL nakit alacak ile dava tarihi itibariyle talep de nazara alınarak tazmin ve iade olunan mektuplarda gözetilerek 210.590,00 TL teminat mektubu ve çek depoya konu (gayri nakdi alacağın depo talebine) miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne, alacak likit olmakla hükmolunan nakit alacağın %40'ı oranında icra inkar tazminatının her bir davalının sorumlu oldukları kısım nazara alınarak davalılardan alınarak davacıya verilmesine, ayrıca 09.07.2012 tarihinde kısmen tazmin olunan 16.250,00 TL, 18.09.2012 tarihinde kısmen tazmin olunan 6.000,00 TL, 19.11.2012 tarihinde kısmen tazmin olunan 18.000,00 TL, 05.07.2013 tarihinde kısmen tazmin olunan 94.519,00 TL nakde dönüştüğü anlaşılmakla, nakde dönüşme tarihinden faiz ve faize BSMV işletilerek tahsili yönündeki hususun İcra Müdürlüğünce hükmün icrası sırasında nazara alınmasına, birleşen ... Asliye 6. Ticaret Mahkemesi'nin 2011/608 esas sayılı dosyasında davacı ... Ltd. Şti. tarafından davalı banka hakkında davacının bir kısım araçlar için davalı bankadan kredi çektiği, kredilerin ödendiğinden bahisle araçlar üzerine kurulan rehinlerin kaldırılması istemiyle dava açılmış ise de, genel kredi ve teminat sözleşmesinin 44. maddesinde " ... Bu sözleşmenin 29. maddesine göre açılacak taşıt kredisinden diğer maddelerine göre açılacak tüm kredilerden veya hangi sebeplerle olursa olsun müşterinin bankaya karşı doğmuş ve doğacak tüm borçlarının teminatı olarak ...." rehnin tesis edildiği, dava tarihi itibariyle ... Mühendislik Ltd. Şti.'nin davalı bankadan 605.292,00 TL'lik teminat mektubu kredisi ve 8.950,00 TL'lik gayri nakdi çek kredisi ile kefili bulunduğu, ... Elektrik Elektronik İnşaat Temizlik Otomotiv San ve Tic. Ltd. Şti.'nin 6.000,00 TL'lik teminat mektubu kredisi olmak üzere toplam 620.242,00 TL'lik gayri nakdi kredinin olduğu, bu kredilerin henüz tasfiye olmadığı, bu nedenle rehnin teminat vasfı devam edeceğinden rehnin kaldırılmasına yönelik açılan ve yerinde görülmeyen davanın reddine karar verilmiş, hüküm asıl ve birleşen dosyalar davacısı (birleşen ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2011/608 esas sayılı dosyada davalı) Yapı Kredi Bankası A.Ş. vekili ile asıl ve birleşen dosyalar davalıları ... Mühendislik Ltd. Şti. (birleşen ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2011/608 esas sayılı dosyada davacı), ... Elektrik ...Ltd. Şti., ...,..., ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece asıl ve birleşen davalara konu uyuşmazlıklar çözülürken aşağıda açıklanan ilkeler çerçevesinde değerlendirme yapılması gerekmektedir. Bu cümleden olarak; İİK. m. 68/b, "Borçlu cari hesap veya kısa, orta ve uzun vadeli kredi şeklinde işleyen kredilerde krediyi kullandıran taraf, krediyi kullanan tarafın kredi sözleşmesinde belirttiği adresine, borçlu cari hesap sözleşmesinde belirtilen dönemleri veya kısa, orta, uzun vadeli kredi sözleşmelerinde yazılı faiz tahakkuk dönemlerini takip eden on beş gün içinde bir hesap özetini noter aracılığı ile göndermek zorundadır. Sözleşmede gösterilen adresin değiştirilmesi, yurt içinde bir adresin noter aracılığıyla krediyi kullandıran tarafa bildirilmesi halinde sonuç doğurur; yeni adresin bu şekilde bildirilmemesi halinde hesap özetinin eski adrese ulaştığı tarih tebliğ tarihi sayılır." hükmünü içermektedir. Bu hüküm uyarınca yeni adresin bildirilmemesi halinde, kredi borçlusu/borçlularının kredi sözleşmesinde gösterilen adresine hesap özeti tebliğ edilememiş olsa bile tebliğ edilmiş sayılması gerekir. Ancak bu hükmün kredi sözleşmesinin kefilleri bakımından uygulanma olasılığı bulunmamaktadır (Mahkemece bu yönde değerlendirme yapılırken asıl ve birleşen dosyalar davacısı (birleşen ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2011/608 esas sayılı dosyada davalı) Yapı Kredi Bankası A.Ş. vekilince verilen 20.05.2015 tarihli beyan dilekçesinin dikkate alınması gerekmekte olup, iş bu dilekçede vekil ihtarnamelerin muhataplara tebliğ edilmediği gözetilerek takip tarihine kadar geçen süre için akdi faiz oranı üzerinden hesaplama yapıldığını belirtmiştir).

Gayri nakdi alacaklardan nakde dönüşen alacaklar bakımından söz konusu olmamakla birlikte, davacı bankanın asıl borçluya verdiği çek zorunlu bedellerinin ve eldeki davalar açısından teminat mektuplarının kefillerden depo edilmesi talebinde bulunabilmesi için taraflar arasında düzenlenen sözleşmede/sözleşmelerde kefilin sorumluluğuna dair açık hüküm bulunması gerekir.

İİK. m. 45/f. I uyarınca, rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflâsa tabi şahıslardan olsa bile, alacaklı yalnız rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapabilmekte, rehnin tutarı borcu ödemeye yetmezse, kalan alacağını iflâs ya da haciz yoluyla isteyebilmektedir. Bu madde hükmü asıl borçlular ile ilgili getirilmiş olup, alacağın rehinle temin edilmiş olması hâlinde, alacaklının asıl borçlu hakkında doğrudan doğruya genel haciz ya da iflâs yoluyla takip yapmasına engel teşkil etmektedir. Anılan madde hükmünün asıl borçlu dışında, kefiller hakkında uygulanma olasılığı bulunmamaktadır. Ancak rehin, asıl borçlunun borcu dışında kefalet borcunu da teminat altına alıyorsa, aynı hüküm kefiller hakkında da uygulanmaktadır.

Temerrüt faiz oranının, davacı bankanın aynı türden kredilere temerrüt tarihinde fiilen uyguladığı faiz oranı dikkate alınarak sözleşme hükmüne göre belirlenmesi gerekmekte olup, doğrudan davacı bankanın T.C. Merkez Bankası'na bildirdiği oranlar üzerinden değerlendirme yapılması doğru değildir.

Takip ve dava tarihinden sonra nakde dönüşen gayri nakit alacaklar bakımından icra müdürlüğünce dikkate alınması yönünde hüküm kurulamaz. Bu tür alacaklar bakımından tahsil yönünde hüküm kurulması gerekmektedir.

HMK. m. 297/f. II hükmünde, "Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir." denilmekte olup, buna göre mahkemece kurulan hüküm fıkrasında hangi alacak kalemlerinin ne miktarda kabul edildiğinin açıkça gösterilmesi gerekmektedir.

Asıl ve birleşen dava dosyalarının incelenmesinden mahkemece uyuşmazlığın çözümü için alınan bilirkişi raporlarının yeterli inceleme ve değerlendirmeyi içermediği, hesaplamaların ne şekilde yapıldığının izlenemediği, bu sebeple hükme esas alınamayacağı anlaşılmıştır. Bu sebeple öncelikle dava dosyasının ve eklerinin konusunda uzman üç kişilik bir bilirkişi heyetine tevdi edilerek banka kayıtları üzerinde inceleme yaptırılıp, tarafların dosyaya sundukları tüm dilekçeleri, beyanları, itirazları, daha önce alınan raporları, dayanak tüm sözleşme hükümlerini, teminat mektuplarının tazmin edilme tarihlerini ve bunların süresinden önce veya sonra tazmin edilip edilmediğini değerlendiren, dosyalarda talep edilen alacaklar için yapılan ödemeleri inceleyen, tüm ihtarname masraflarının davacı alacağı olarak kabul edilip edilemeyeceğini tartışan ve neticede davacı tarafın varsa alacaklarını belirleyen, birleşen ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/608 esas sayılı dava dosyasına ilişkin değerlendirmeler de içeren bir rapor alınıp, yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde ayrıntılı değerlendirme yapılarak varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, asıl ve birleşen davalara yönelik hükümlerin bozulması gerekmiştir.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle asıl ve birleşen davalarda verilen hükümlerin temyiz eden asıl ve birleşen dosyalar davacısı (birleşen ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2011/608 esas sayılı dosyada davalı) Yapı Kredi Bankası A.Ş. ile asıl ve birleşen dosyalar davalıları ... Mühendislik Ltd. Şti. (birleşen ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2011/608 esas sayılı dosyada davacı), ... Elektrik ...Ltd. Şti., ...,..., ... yararına BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair yönlerin şimdilik incelenmesine yer olmadığına, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan asıl ve birleşen dosyalar davacısı (birleşen ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2011/608 esas sayılı dosyada davalı) Yapı Kredi Bankası A.Ş. yararına Yargıtay duruşma tarihi dikkate alınarak takdiren 1.350,00 TL duruşma vekalet ücretinin ... dışında asıl ve birleşen dosya davalıları ... Mühendislik Ltd. Şti., (birleşen ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2011/608 esas sayılı dosyasında davacı), ... Elektrik ...Ltd. Şti., ...,..., ..., ... Enerji Proje ...Ltd. Şti., ... ve ...'dan alınarak asıl ve birleşen dosyalar davacısı (birleşen ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2011/608 esas sayılı dosyada davalı) Yapı Kredi Bankası A.Ş.'ne verilmesine, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan asıl ve birleşen dosyalar davalıları ... Mühendislik Ltd. Şti. (birleşen ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2011/608 esas sayılı dosyada davacı), ... Elektrik ...Ltd. Şti., ...,..., ... yararına Yargıtay duruşma tarihi dikkate alınarak takdiren 1.350,00 TL duruşma vekalet ücretinin asıl ve birleşen dosyalar davacısı (birleşen ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2011/608 esas sayılı dosyada davalı) Yapı Kredi Bankası A.Ş.'nden alınarak asıl ve birleşen dosyalar davalıları ... Mühendislik Ltd. Şti. (birleşen ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2011/608 esas sayılı dosyada davacı), ... Elektrik ...Ltd. Şti., ...,..., ...'ya verilmesine, peşin harcın istek halinde temyiz edenlere iadesine, 07/02/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.

[Arb. Özgür Koca]

19. Hukuk Dairesi         2014/9390 E.  ,  2014/16607 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Antalya(Kapatılan) 5. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 20/02/2014

NUMARASI : 2013/131-2014/69

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- K A R A R -

Davacı vekili, müvekkili banka ile dava dışı G.. Gıda Ltd. Şti arasında düzenlenen genel kredi ve teminat sözleşmesi ile B.. Card sözleşmesinin davalılar tarafından müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzalandığını, kredi borçlarının ödenmemesi üzerine hesabın kat edildiğini, alacağın tahsili için başlatılan icra takibinin davalıların haksız itirazı sonucu durduğunu, takipte deposu talep edilen 18 adet çekten 4 tanesi için müvekkilince 4.000 TL ödeme yapıldığını belirterek itirazın iptaline takibin devamına, ödenen 4.000 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren %94,5 oranında faizi ve % 5 gider vergisi ile takibine ve % 20 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı G.. A.. vekili, davanın reddini istemiştir.

Davalı R.. A.., davaya cevap vermemiştir.

Mahkemce, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre davacının talebinde kısmen haklı olduğu gerekçesiyle davalıların itarazlarının kısmen iptaliyle takibin toplam 32.392,32 TL. üzerinden iptaline, 14.000 TL. gayrinakit bedelinin davalılarca depo edilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine ve davalıların %20 oranında icra inkar tazminatıyla sorumluluklarına karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan öteki temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davacı yan, takipte bir miktar nakit alacağının tahsili ile 18.000 TL' de gayri nakit alacağının depo edilmesi talebinde bulunmuştur. Davacı vekili, dava dilekçesinde deposu talep edilen çeklerden 4 tanesi için takipten sonra çeki ibraz eden hamillere müvekkilince yasal sorumluluk uyarınca 4.000 TL. ödeme yapıldığnı belirterek bu tutarın da tahsilini istemiştir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda da gayri nakit alacağa dayanak olan çeklerden 4 tanesi için bu çekleri ibraz eden hamillerine davacı bankanın takipten sonra ödeme yaptığı, bu nedenle ödeme yapılan bu 4.000 TL.'lik kısmın nakdi alacak tutarlarına ilave edilmesi gerektiğini belirtilmiştir. Bu durumda mahkemece nakde dönüşen 4.000 TL ile ilgili davacının talebi de gözetilerek tahsil hükmü kurulması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine; (2) nolu bentte belirtilen sebeplerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 20.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.