[Arb. Özgür Koca]

Anayasa Mahkemesi'nden Dijital Deliller İçin Tarihi Karar: CMK Madde 134 İptal Edildi!

Dün (25 Mayıs 2026) yayımlanan Resmî Gazete'de, ceza muhakemesi hukuku ve dijital delil güvenliği açısından dönüm noktası niteliğinde bir Anayasa Mahkemesi (AYM) kararı yer aldı. Bursa 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin itiraz başvurusu üzerine yüksek mahkeme, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 134. maddesini mercek altına aldı ve önemli iptal kararlarına imza attı.


📋 Karar Künyesi ve Resmî Gazete Bilgileri

• Resmî Gazete Tarihi: 25 Mayıs 2026 PAZARTESİ
  
• Resmî Gazete Sayısı: 33264
  
• Mahkeme: Anayasa Mahkemesi Başkanlığı
  
• Esas Sayısı: 2023/128
  
• Karar Sayısı: 2026/36
  
• Karar Tarihi: 12/02/2026
  
• İtiraz Yoluna Başvuran: Bursa 1. Asliye Ceza Mahkemesi
  

🔍 İlk İnceleme ve Kısmi Ret Kararları

AYM, esasa geçmeden önce yaptığı ilk incelemede, maddenin bazı fıkra ve ibarelerine yönelik iptal taleplerini usuli nedenlerle reddetmiştir;

• 10 Yıllık Başvuru Yasağı Engeli: Maddenin birinci fıkrasındaki "...veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı..." ibaresi ile fıkraya eklenen bazı cümleler, daha önce 30/6/2022 tarihli AYM kararıyla esastan reddedildiğinden ve bu kararın üzerinden 10 yıl geçmediğinden yeniden incelenememiş ve REDDİNE karar verilmiştir.
  
• Gerekçe Eksikliği: 134. maddenin (2) numaralı fıkrasının ikinci cümlesine (cihazların gecikmeksizin iadesi) yönelik başvuru, somut iptal gerekçeleri açıkça gösterilmediği için yöntemine uygun bulunmayarak REDDİNE karar verilmiştir.
  
• Uygulanma Kabiliyeti Olmaması: Maddenin (5) numaralı fıkrası (el koymaksızın yerinde kopya alma), somut davada cihazlara fiilen el konulmuş olması nedeniyle "davada uygulanacak kural" niteliğinde görülmemiş ve mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE karar verilmiştir.
  

⚖️ Esasın İncelenmesi ve İptal Gerekçeleri

Mahkeme; CMK 134/1'de yer alan hâkim kararıyla bilgisayarlarda arama yapılması, kopya çıkarılması ve metin haline getirilmesi hükmü ile CMK 134/2'deki şifrenin çözülememesi durumunda cihazlara el konulabilmesi hükümlerini esastan incelemiştir.

AYM incelemesinde şu temel tespitleri öne çıkarmıştır:

• Kanunilik ve Meşru Amaç Var: Düzenlemenin açık, net ve öngörülebilir olduğu (kanunilik şartını taşıdığı), ayrıca maddi gerçeğe ulaşma ve kamu düzenini sağlama yönünde meşru bir amaç taşıdığı kabul edilmiştir.
  
• Kişisel Verilerin Korunması Kapsamında Eksiklik: Dijital materyallerin doğası gereği yoğun miktarda kişisel veri barındırdığı hatırlatılmıştır. Ancak kanunda, elde edilen bu verilerin yargılamanın kesin hükümle sonuçlanmasından sonra ne kadar süreyle saklanacağına, nasıl silineceğine veya imha edileceğine dair hiçbir yasal düzenleme bulunmadığı vurgulanmıştır.
  
• Orantısızlık Ölçütü: Verilerin saklanma şartları, süresi, silinmediği takdirde işlenmesinin nasıl sınırlandırılacağı ve ilgili kişinin bu süreçteki haklarına dair kanun düzeyinde güvencelerin oluşturulmaması, Anayasa'nın 13. ve 20. maddelerinde güvence altına alınan özel hayata saygı gösterilmesini isteme hakkı ve kişisel verilerin korunmasını isteme hakkını orantısız şekilde sınırladığı gerekçesiyle İPTAL nedeni sayılmıştır.
  

Zincirleme İptal Etkisi: Maddenin temel arama ve el koyma yetkilerini düzenleyen bu bölümleri iptal edilince, (3) ve (4) numaralı fıkralar ile maddenin kalan kısımlarının da tek başına uygulanma imkânı kalmamış ve 6216 sayılı Kanun'un 43/4 maddesi uyarınca birlikte iptaline karar verilmiştir.

⏳ İptal Kararı Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?

AYM, CMK'nın 134. maddesinin tamamen iptal edilmesiyle doğacak hukuksal boşluğun kamu yararını ihlal edebileceğini göz önünde bulundurmuştur. Bu sebeple, yasama organına (TBMM) yeni bir yasal düzenleme yapabilmesi için süre tanımıştır:

• İptal hükümleri, kararın Resmî Gazete'de yayımlandığı günden (25 Mayıs 2026) başlayarak DOKUZ AY SONRA yürürlüğe girecektir.
  

📝 Karşıoy Gerekçelerinden Özetler

Karar oy çokluğuyla alınmış olup; İrfan FİDAN, Muhterem İNCE, Yılmaz AKÇİL, Ömer ÇINAR ve Metin KIRATLI bu görüşe katılmamışlardır. Muhalif üyelerin gerekçeleri özetle şöyledir:

• Yeniden Yargılama ve Süreç İhtiyacı: Ceza yargılamasında kesinleşen kararlara karşı yargılamanın yenilenmesi (CMK 311) veya sanık lehine süre sınırı olmaksızın yapılabilen kanun yolu başvuruları (CMK 308) mevcuttur. Bu süreçlerde delillerin yeniden incelenmesi gerekebileceğinden, dijital verilerin belirli bir süre sınırı olmaksızın saklanması aslında sanığın da lehinedir.
  
• Mevzuat Eksik Değil: 11 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve Devlet Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmelik hükümlerinin yargı mercilerini de kapsadığı, dolayısıyla saklama koşulları ve sürelerinin hukuken belirli olduğu savunulmuştur.
  
• Kıyas Yoluyla Çözüm: Maddede açık hüküm olmasa bile, CMK'nın 137/3 maddesindeki (iletişimin tespiti verilerinin yok edilmesi) düzenlemelerin dijital deliller için de kıyasen uygulanabileceği, bu durumun usul hukuku dogmatiğine aykırı olmadığı ileri sürülmüştür.