[By-leyl-i Lal]

T.C.

YARGITAY

4. HUKUK DAİRESİ

E. 1971/8497

K. 1971/9729

T. 18.11.1971

Davalı, davacıya karşı ilama dayanarak icra takibi yapmış ve icra

emri göndertmiştir. Bunun üzerine borçlu davacı, takibin geri

bırakılmasını istemiş, ancak icra tetkik mercii, takibin sürdürülmesine

karar verilmiştir. Borçlu davacı, 30.9.1969 günü açtığı bu dava ile, icra

emrinin gönderilmesinden sonra borcunu ödeyerek alacaklıdan bu konuda bir

ibraname ( aklama belgesi ) aldığını ileri sürmüş ve bunu kanıtlayacağını

açıklamıştır. Borcun kaldırılmasını istediği dava dilekçesinde, bu

davasını "borçtan kurtulma davası" olarak nitelemiştir. Yapılan yargılama

sonunda mahkemece, ortada İİK/m. 68`e göre itirazın kesin ya da geçici

olarak kaldırılması kararı bulunmadığı ve davacının borcu tamamen

ödedikten sonra genel hükümlere göre geri alma davası açabileceği

gerekçesi ile dava reddedilmiştir. Oysa, davacının ileri sürdüğü olaylara

göre, bu dava, İİK/m. 72`de öngörülen "menfi tespit davası"dır. Hakim,

davacının davayı yanlış nitelemesi ile bağlı değildir. İİK/m. 72`de,

ilamlı ya da ilamsız takip ayırımı yapılmaksızın, "menfi tespit davası"

açıklanmakta ve yasa tasarısının hükümet gerekçesinde de, böyle bir ayrım

düşünülmediği anlaşılmaktadır. "Menfi tespit davası" ile, borçlunun

gereksiz yere düştüğü kötü durumdan kurtulması öngörüldüğüne göre, bunun

ilamlı takiplerde de uygulanması gerekir. Öte yandan, İİK/m. 41`de,

Yasa`nın öteki hükümlerinin niteliğine aykırı olmadıkça, "menfi tespit

davası"nın, ilamlı takipler konusunda da uygulanacağı belirtilmiştir.