T.CDANIŞTAY4.DAİRE BAŞKANLIĞIESAS NO : 2014/271KARAR NO : 2014/2893KARAR TARİHİ: 29/04/2014Kanun Yararına Temyiz Eden: Danıştay BaşsavcılığıDavacı : Y. KGöveçlik Fatih Mah. Ekrem Başer Cad. No:89/A DENİZLİKarşı Taraf : Denizli Vergi Dairesi Başkanlığı DENİZLİ (Pamukkale Vergi Dairesi Müdürlüğü)istemi" Özeti : Davanın 2006 yılına ilişkin yasal defter ve belgelerininistenilmesine rağmen inceleme elemanına ibraz edilmemesi nedeniyle katmadeğer vergisi indirimleri reddedilerek yeniden düzenlenen beyan tablosuna göre2011/3, 4 ve 6 ncı dönemleri için tarh edilen katına değer vergisi üzerinden üç katıtutarında kesilen vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır. DenizliVergi Mahkemesi Hakimliğinin 22/11/2012 tarih ve E :2012/455, K:20 ı 2/1 059sayılı kararıyla; 2006 yılına ilişkin defter ve belgelerin ibraz edilmemesi nedeniylekatma değer vergisi indirimlerinin reddi suretiyle yeniden düzenlenen beyantablosu uyarınca ihtilaflı dönemler için tarh edilen katma değer vergileri Üzerindenüç katı tutarında vergi ziyaı cezasının kesildiği, aynı nedene bağlı olarak 2006 yılınailişkin olarak yapılan tarhiyat üzerinden kesilen cezalara karşı Mahkemelerineaçılan davada, davanın defter ve belgelerini muhasebeciden alamadıkları için ibrazedemediği ileri sürülmüş ise de defter ve belge saklaına ve ibraz yükümlülüğü olanve ispat yükü kendisine düşen davacı tarafından mücbir sebebin varlığına dairhukuken itibar edilebilecek herhangi bir belge ibraz edilmediğinden mücbir sebephali olmadan defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmeyerek indirim hakkındanyararlanmak için yasal koşullardan birini yerine getirmeyen davacı adına tarhedilen vergiler üzerinden kesilen üç kat vergi ziyaı cezasında hukuka aykırılıkbulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği. bu durumda, düzeltilerek yeniden belirlenen beyan tablosu uyarınca sonraki döneme devredenkatma değer vergisi miktarları dikkate alınarak davacı adına tarh edilen katınadeğer vergisi üzerinden kesilen dava konusu 2DU/3, 4 ve 6 ncı dönemlerine aitcezalarda da hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine kararverilmiştir. Davanın itiraz başvurusu üzerine, Denizli Bölge idare Mahkemesinin26/03/2013 tarih vetespit edilmesi nedeniyle vergi ziyaı cezasının üç katı değil, bir kat uygulanmasıgerektiği gerekçesiyle itiraz konusu Vergi Mahkemesi kararı kısmen bozularakdavanın kısmen reddine, kısmen kabulüne karar verilmiş, davalı İdarenin karardüzeltme istemi de reddedilmiştir. Danıştay Başsavcılığı tarafından hukuka aykırıolduğu ileri sürülerek Denizli Bölge İdare Mahkemesinin 26/03/20 i 3 tarih veE:201J/195, K:20 i 3/276 sayılı kararının 2S77 sayılı idari Yargılama UsulüKanununun 5 ı inci maddesi uyarınca kanun yararına bo zu (mas ı is ten i lmektedir.Danıştay Başsavcısı: Mevlüt ÇetinkayaDüşüncesi: Davanın 2006 yılına ilişkin yasal defter ve belgelerinin istenilmesinerağmen inceleme elemanına ibraz edilmemesi nedeniyle katma değer vergisiindirimleri reddedilerek yeniden düzenlenen beyan tablosuna göre 20 i 1/3.4,6dönemleri için tarh edilen katma değer vergilerinin üç katı tutarında kesilen vergiziyaı cezasına karşı açılan davada; davanın reddine dair verilen Denizli VergiMahkemesi Hakimliğinin 22/11/20 l2 tarih ve E: 2 O ı 2/455, K: 2 012/1059 say ılıkararına karş ı yapı ı an itiraz baş vuru s u üzerine, o la yda matrah farkının d avaeın ın beyannamelerinden tespit edilmesi nedeniyle vergi ziyaı cezasının üç katdeğil, bir kat uygulanması gerektiği nedeniyle itiraz konusu mahkeme karannınkısmen bozulması, kısmen de onanmasına dair verilen ve davalı idarenin karardüzeltme istemi de reddedilerek kesinleşen Denizli Bölge İdare Mahkemesinin 26/03/20 ı 3 tarih ve E: 2013/195, K: 2013/276 sayılı kararının; Denizli VergiMahkemesi Üyesi Abdullah Mutlu Türker tarafından olayda vergi ziyaı cezasının üçkat olarak uygulanması gerektiği iddiasıyla mahkeme kararının bozulmasına dairkısmının kanun yararma bozulması konusunda Danıştay Başsavcılığını bilgilendirenlt/lt/2013 gün ve 2012/4j5 sayılı yazısı üzerine konu incelendi:2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51 'inci maddesinde, "niteliğibakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifade eden" kararların kanunyararına temyiz olunabi leceği belirtilmiştir.Uyuşmazlık. davanın 2006 yılına ait yasal defter ve belgelerinin istenilmesinerağmen ibraz edilmemesi nedeniyle 2011/3,4 ve 6 dönemleri için tarh edilenkatma değer vergileri üzerinden üç kat olarak kesilen vergi ziyaı cezasının, bir katıtutarında mı, yoksa, üç katı tutarında mı uygulanacağına ilişkin bulunmaktadır.213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 253'üncü maddesinde; bu kanuna göre deftertutmak mecburiyetinde olanların, tuttukları defterlerle, üçüncü kısımda yazılıvesikaları ilgili bulundukları yılı izleyen takvim yılından başlayarak beş yıl süre ilemuhafaza etmek, 256'ncı maddesinde ise: mükelleflerin muhafaza etmek zorundaoldukları her türlü defter, belge ve kayıtları muhafaza süresi içinde yetkili makamve memurların talebi üzerine ibraz ve inceleme için arzetmek zorunda oldukları,aynı kanunun "vergi ziyaı cezası" başlığını taşıyan 344'üncü maddesinin birinciparagrafında da; 341 'inci maddede yazılı hallerde vergi ziyama sebebiyet verildiğitaktirde, mükellef veya sorumlu hakkında ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarındavergi ziyaı cezası kesileceği, bu maddenin ikinci fıkrasında ise; vergi ziyaına359'uncu maddede yazı1ı fiillerle sebebiyet verilmesi halinde. bu cezanın üç kat,bu fiillere iştirak edenlere de bir kat uygulanacağı hükme bağlanmıştır.Davacının katma değer vergisi indiriminden yararlanabilmesi için. indirim konusuyapılan verginin yüklenildiğinin 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29 ve 34'üncü maddelerinde öngörüldüğU şekilde belgelendirilmesi ve davacı adına,indirim konusu yapılan vergilerin gerçekten yüklenildiğinin defter ve belgelerinibrazı suretiyle kanıtlanması gerekınektedir.Olayda, Davanın 2006 yılına ait yasal defter ve belgelerini mücbir sebep olmaksızınincelemeye ibraz etmemesi, Vergi Usul Kanunu'nun 359'uncu maddesinin ikincifıkrasına göre gizleme fiilini oluşturduğundan, aynı kanunun 341 'inci maddesininikinci fıkrasına göre üç kat vergi ziyaı cezasının uygulanmasını gerektirmekte olup,ihtilaflı dönemlere ilişkin olarak ziyaa uğratılan verginin üç katı tutarında kesilenvergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle açılan davayı reddeden mahkemekararını, verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası uygulanması gerektiğinedeniyle kısmen bozan Bölge İdare Mahkemesinin, kısmen bozmaya ilişkinkısmında hukuka uyarlık görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, Denizli Vergi Mahkemesinin 22/11/2012 gün ve E:2012/455,K:2012/1059 sayılı tek hakim kararını kısmen bozan. kısmen de onayan DenizliBölge idare Mahkemesinin 26/0312013 gün ve E:20131195, K:2013/2?6 sayılıkararının itirazın kabulüne ilişkin kısmının, 2577 sayılı yasanın 51'ind maddesiuyarınca yürürlükteki hukuka aykırı sonucu ifade ettiğinden kanun yarannabozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.Danıştay Tetkik Hakimi: Yavuz ŞENDüşüncesi: Davanın 2006 yılına ait yasal defter ve belgelerini incelemeye ibrazetmemesi sebebiyle katma değer vergisin indirimlerinin reddi suretiyle yenidendüzenlenen beyan tablosu uyarınca uyuşmazlık konusu dönemler için tarh edilenvergiler üzerinden dava konusu vergi ziyaı cezalarınm kesildiği, uyuşmazlığın şuaşamada tarh edilen katma değervergileri üzerinden üç kat olarak kesilen vergi ziyaı cezasınm, bir katı tutarında mı,yoksa, üç katı tutarında mı uygulanacağına ilişkin olduğu, davacı tarafından defterve belgelerin muhasebeciden alınamadığı için ibraz edilemediği ileri sürülmüş ise de defter ve belge saklama ve ibraz yükümlülüğü olan ve ispat yükü kendisinedüşen davacı tarafından mücbir sebebin varlığına dair hukuken itibar edilebilecekherhangi bir belge ibraz edilmediği anlaşılmış olup, bu durumda, Davanın yasaldefter ve belgelerini mücbir sebep olmaksızın incelemeye ibraz etmemesi. 213sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359 uncu maddesine göre gizleme fiilinioluşturduğundan, aynı kanunun 341 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre üç katvergi ziyaı cezasııun uygulanmasını gerektirmekte olup, ihtilaflı dönemlere ilişkinolarak ziyaa uğrat ıl an verginin üç katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezasınınkaldırılması istemiyle açılan davayı reddeden mahkeme kararını, verginin bir katıtutarında vergi ziyaı cezası uygulanması gerektiği nedeniyle kısmen bozan Bölgeİdare Mahkemesinin, kısmen bozmaya ilişkin kısmında hukuka uyarlıkgörülmediğinden kanun yararına temyiz isteminin kabulü gerektiğidüşünülmektedir.TÜRK MİLLETi ADıNAHüküm veren Danıştay Dördüncü Dairesince gereği görüşüldü:Davanın 2006 yılına ilişkin yasal defter ve belgelerinin istenilmesine rağmeninceleme elemanına ibraz edilmemesi nedeniyle katma değer vergisi indirimlerininreddi suretiyle yeniden düzenlenen beyan tablosu uyarınca 20011/3, 4 ve 6 ncıdönemleri için tarh edilen katma değer vergisinin üç katı tutarında kesilen vergiziyaı cezasının kaldırılması istemiyle açılan davayı reddeden Denizli VergiMahkemesi Hakimliği kararının vergi ziyaı cezasının üç katı değil, bir katuygulanması gerektiği gerekçesiyle bozulmasına karar veren Denizli Bölge İdareMahkemesinin kararının Danıştay Başsavcılığı tarafından kanun yararına bozulmasıistenilmekıedir.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 51 inci maddesinde, Bölge idaremahkemesi kararları ile idare ve vergi mahkemelerince ve Danıştayca ilk derece mahkemesi olarak verilip temyiz incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunankararlardan niteliği bakımından yürürlükteki hukuka aykırı bir sonucu ifadeedenler ilgili bakanlıkların göstereceği lüzum üzerine veya kendiliğinden Başsavcıtarafından kanun yararına temyiz olunabileceği belirtilmiştir.213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3 üncü maddesinde, vergilendirmede vergiyidoğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğubelirtilmiş olup, Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrasının 3 üncü bendinde de;bu Kanuna göre mecburi olan defter ve belgelerin hepsinin veya bir kısmının vergiincelemesi yapmaya yetkili olanlara herhangi bir sebeple ibraz edilmemesi halire'sen takdir nedeni olarak sayılmış, Kanunun 13 üncü maddesinin 2 nci bendirıde;vergi ödevlerinin yerine getirilmesine engel olacak yangın, yer sarsıntısı ve subasması gibi afetler mücbir sebep olarak kabul edilmiştir.213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 253 üncü maddesinde, bu kanuna göre deftertutmak mecburiyetinde olanların, tuttukları defterlerle, üçüncü kısımda yazılıvesikaları ilgili bulundukları yılı izleyen takvim yılından başlayarak beş yıl süre ilemuhafaza etmek zorunda olduğu, 256 ncı maddesinde mükelleflerin muhafazaetmek zorunda oldukları her türlü defter, belge ve kayıtları muhafaza süresi içindeyetkili makam ve memurların talebi üzerine ibraz ve inceleme için arzetmekzorunda olduğu, 359 uncu maddesinin (a) bendinin 2 nolu alt bendinde ise, vergikanunlarına göre tutulan veya düzenlenen defter, kayıt ve belgeleri tahrif edenlerveya gizleyenler veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleyenler veya bubelgeleri kullananların kaçakçılık fiilini işledikleri, varlığı noter tasdik kayıtları veyasair suretlerle sabit olduğu halde inceleme sırasında vergi incelemesine yetkilikimselere defter ve belgelerin ibraz edilmemesinin bu fıkra hükmününuygulamasında gizleme olarak kabul edileceği hükme bağlanmıştır. Aynı Kanunun341 inci maddesinde, vergi ziyaı, mükellefin veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesiyüzünden verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesini veya eksik tahakkukettirilmesini ifade eder şeklinde tanımlanmış, 344 üncü maddesinde ise, 341 incimaddede yazılı hallerde vergi ziyaına sebebiyet verildiği takdirde, mükellef veyasorumlu hakkında ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezasıkesileceği, vergi ziyaına 359 uncu maddede yazılı fiillerle sebebiyet verilmesihalinde bu cezanın üç kat olarak uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.Davanın 2006 yılına ait yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmemesisebebiyle katma değer vergisin indirimlerinin reddi suretiyle yeniden düzenlenenbeyan tablosu uyarınca uyuşmazlık konusu dönemler için tarh edilen vergiüzerinden dava konusu vergi ziyaı cezasının kesildiği, uyuşmazlığın şu aşamadatarh edilen katma değer vergisi üzerinden üç kat olarak kesilen vergi ziyaıcezasının, bir katı tutarında mı, yoksa, üç katı tutarında mı uygulanacağına ilişkinolduğu, davacı tarafından defter ve BELGELERİN MUHASEBECİDEN ALINAMADIĞIİÇİN İBRAZ EDİLEMEDİĞİ İLERİ SÜRÜLMÜŞ İSE DE defter ve belgeleri saklama veibraz yükümlülüğü olan ve ispat yükü kendisine düşen davacı tarafından mücbirsebebin varlığına dair hukuken itibar edilebilecek herhangi bir belge ibrazedilmediği anlaşılmıştır.Bu durumda, Davacının yasal defter ve belgelerini mücbir sebep olmaksızınincelemeye ibraz etmemesi 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359 uncu maddesinegöre gizleme fiilini oluşturduğundan, aynı kanunun 341 inci maddesinin ikincifıkrasına göre üç kat vergi ziyaı cezasının uygulanmasını gerektirmekte olup,ihtilaflı dönemlere ilişkin olarak ziyaa uğratılan verginin üç katı tutarında kesilenvergi ziyaı cezasının kaldırılması istemiyle açılan davayı reddeden mahkemekararını, verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası uygulanması gerektiğinedeniyle kısmen bozan Bölge İdare Mahkemesinin, kısmen bozmaya ilişkinkısmında hukuka uyarlılık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, Danıştay Başsavcılığının kanun yararına temyiz istemininkabulüyle. Denizli Bölge İdare Mahkemesinin 26/03/20 ı 3 gün ve E:20 13/195,K:2013/276 sayılı kararının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 51.maddesi uyarınca kanun yararına ve hükrnün sonuçlarına etkili olmamak koşulu ilebozulmasına, kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığı ilc Danıştay Başsavcılığı'nagönderilmesine ve Resmi Gazete'de yayınlanmasma, 29/04/2014 günündeoybirliğiyle karar verildi.
