[Arb. Özgür Koca]

T.C.
YARGITAY
12. Hukuk Dairesi
                                                                        

ESAS NO   : 2015/14210
KARAR NO: 2015/27809   



Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi  tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından takip borçluları hakkında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi yapıldığı, borçlular tarafından borca kısmi itiraz edildiği, alacaklı tarafından nakdi kredi alacaklarını teşkil eden borçlularca itiraz edilmeyen 226.232,36 TL'lik bölümün borçlularca Avukatlık Ücreti hariç olmak üzere bankalarına haricen ödendiğini, icra müdürlüğüne bu konuda bildirim yapıldığı, toplam 298.674,91 TL haricen ödemeye ilişkin borçluların ödemekle yükümlü oldukları harçların borçlulardan istenilmesi için gereğinin yapılması ve bundan sonraki yapılacak işlemlerde ödenmeyen Avukatlık Ücretinin göz önünde tutulmasının istendiği, icra müdürlüğünün 25.03.2015 tarihli kararı verdiği, tüm harç ve giderlerin borçluya ait bulunduğu, tahsil harcını ödemekle yükümlü borçluya muhtıra çıkarılması gerekirken bu yapılmadan harç müzekkeresi düzenlenerek vergi dairesine bildirim yapılmasının yasaya aykırı olduğunu, icra müdürlüğü kararının iptalini istediği anlaşılmaktadır.

Harç, yapılan bir hizmet karşılığı olarak devletin aldığı paradır. Medeni Usul Hukukunda olduğu gibi, icra hukukunda da harç ve giderler sonuçta haksız çıkan tarafa yükletilir. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28/b maddesine göre, tahsil harcı, alacağın ödenmesi sırasında yatırılan paradan  tahsil edilir.

İcra ve İflas Kanunu'nun 15. maddesi ise, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, bütün harç ve masrafların borçluya ait olduğunu, bunların neticede ayrıca hüküm ve takibe hacet kalmaksızın borçludan tahsil olunacağını öngörmektedir.

Bu durumda icra dosyasına bildirilen haricen ödemelerle ilgili olarak borçluya muhtıra çıkartılarak tahsil harcının talep edilmesi gerekirken hem borçlu hem alacaklıya tahsil harcı için icra müdürlüğünce müzekkere yazılması isabetsizdir.

O halde icra mahkemesince şikayetin kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile istemin reddi yönündeki kararı isabetsizdir.

SONUÇ  : Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK'nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 12/11/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.

[mrtsrky]

Masraf ini alacaklı verecek mi? vermez ise harcın akıbeti ne olacak? Muhtıra da şu kadar gün içinde yatırılmaz ise sadece borçlu mu sorumlu olacak?

[Seyfettin BAHADIR]

 VAZGEÇME HARCI VE HARİCİ TAHSİLAT NEDENİYLE VAZGEÇMEDEN KAYNAKLI HARCIN YÜKÜMLÜSÜ
Harçlar Kanunu m.23.bağlamında vazgeçme (ve buna bağlı olarak harici tahsilat,harici tahsilat aslında bir tür kısmi veya tam vazgeçmedir,bir başka açıdan da vazgeçmenin sebebidir) nedeniyle doğan harçlar da alacaklı taraftan alınması gereken harçlardandır.
        "492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 23.maddesi hükmünce,her ne sebeple olursa olsun,icra takibinden vazgeçilmesi halinde feragat harcının takipten vazgeçen alacaklı tarafından yatırılması gerekmektedir"*14.H.D.30.1.1975 T.E.206,K543 (Talih UYAR-Gerekçeli-Notlu-İçtihatlı İcra ve İflas Kanunu Cilt:1 sayfa:202)Prof.Dr.Baki KURU-İCRA VE İFLAS HUKUKU EL KİTABI İkinci Baskı Adalet Yayınevi Ankara 2013 Sayfa:208Burak PINAR-YARGI VE İCRA HARÇLARI İlgili Mevzuat İçtihatı Birleştirme Kararı Emsal Yargı Kararları-Günaydın Hukuk Yayınlarıİzmir 2006 sayfa:230 dipnot.
         Yine Vergi Hukukundaki kanunilik ilkesi kamu düzenine ilişkin olduğundan İcra Dairesi bir kişiye kanunen yükümlü olmadığı bir harç borcunu yüklese ve bu kişi de yasal süresi içerisinde bundan yakınarak İcra Mahkemesine başvurmasa bile böyle bir harç borcunun doğması olanaklı olmayacaktır,aksi halde icra dairesi kendini yasama organı yerine koymuş olur.
          T.C.Anayasası'nın 73'üncü maddesinin 3'üncü fıkrasının ilk cümlesinde "Vergi,resim,harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur,değiştirilir veya kaldırılır."
Tahsil harcı Devletin bir Dairesi olan İcra Dairesi'nin yapmış olduğu tahsilattan dolayı Devletin almayı hak kazandığı harçtır.Harici tahsilat tutarı tahsil harcının matrahı değildir.Vazgeçme harcının matrahıdır.Vazgeçme harcının tutar ve oran yönünden tahsil harcına endekslenmesi vazgeçme harcının tahsil harcının bir türü olduğunu göstermez.Harici tahsilattan kaynaklı harcı tahsil harcı olarak değerlendirirsek tam tahsil harcı tutarı kadar harç almamız gerekir.Alacaklı alacağından ya borçluya acıdığından vazgeçer ya da alacağını haricen aldığından dolayı vazgeçer ya da başka bir menfaat karşılığı vazgeçer,ya da borçludan korktuğundan dolayı vazgeçer.Harçlar Kanunu'nun 23'üncü maddesi şöyle başlar "Her ne sebep ve suretle icra takibinden vazgeçildiğinin" diye başlar.Yani,tahsil harcının matrahı harici tahsilat değil dahili tahsilattır.Harici tahsilat sonuç değil bir vazgeçme nedenidir.
        Vergi Hukukunda Kanunilik ilkesi geçerlidir ve dayanağını Anayasamızın 73'üncü maddesinden alır.Kanunilik ilkesi ya Anayasadan ya da Kanun hükmünden kaynaklanır.Kanunilik ilkesinin bir sonucu da kıyas yasağı ve genişletici ve zorlama yorum yasağıdır.Örneğin,Ceza Hukukunda kıyas yoluyla,genişletici yorumla,zorlama yorumla yeni suç ve cezalar ihdas edilemez,cezalar arttırılamaz.Vergi hukukunda da kıyas yoluyla, genişletici ve zorlama yorumla yeni vergi ve harçlar ihdas edilemez. En önemlisi vergi ve harç yükümlülüğü getirmek tekeli Yasama organındadır ve yasama organının belirlediği alt ve üst sınırlar arasında Bakanlar Kurulunun yetkisindedir.Yasama organı ve Kurulu dışında Hiçbir kişi veya kurumun yeni vergi ve harç yükümlülüğü getirme yetkisi yoktur.Yargı organları dahi yeni bir harç ve vergi ihdas etmemelidir.Bir şeyin uygulamada olagelmesi ve gelenek haline gelmesi her zaman doğru olduğunu göstermez.Eskiden bası ülkelerde kan davası geleneği vardı.Kan davasının gelenek haline gelmesi onu hukuka uygun hale getirmez.
       Kişi ve kurumlar sözleşme yoluyla dahi olsa vergi ve harç yükümlülüğünü başkalarının sırtına saramaz.Örneğin, herhangi bir hukuk devletinde güçlü ve zengin olan birisinin hizmetçisi "efendimin vergi borcunu ben üstleniyorum" diye bir yazılı metni imzalasa Vergi idaresi efendisinin vergi borcunu hizmetçisinden tahsil etme çabasına giremez.
       Vergi hukukunda kanunilik ilkesi yılların birikiminin bir sonucudur.Vergi Hukukunda Kanunilik ilkesi olmazsa  böyle bir durum Vergi idaresinin keyfi davranışına yol açabilir.Kanunları işlerine gelen kişiler lehine,işlerine gelmeyen kişiler aleyhine yorumlayabilirler.Buna bağlı olarak Kanunilik ilkesinin bir sonucu olarak vergi ve harç yükümlülüğü getiren kanunlarda lafzi ve şekli yorum ağırlıklı olmalı ve bu kanun maddeleri dar yorumlanmalıdır.Hatta,orta zekalı yurttaşlar tarafından anlaşılamayacak derecede karmaşık ve muallak kanun maddeleri yükümlü lehine yorumlanmalıdır.