[Özgür KOCA]

T.C.
Yargıtay
Hukuk Genel Kurulu

2013/232 E.
2014/63 K.

"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Yargıtay 15.Hukuk Dairesi (İlk Derece)
TARİHİ : 20/11/2012
NUMARASI : 2011/2 E-2012/1 K.

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesi sıfatıyla Yargıtay 15. Hukuk Dairesince;
"Davacılar vekili dava dilekçesinde; Dava dışı arsa sahibi M... K... ile yüklenici E... S... arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladığını, davacıların arsa sahibinden sözleşmeden doğan haklarını devraldıklarını, inşaatın zamanında bitirilmemesi nedeniyle Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2004/678 esas sayılı dosyasında yüklenici E... S... aleyhine gecikme tazminatı davası açtıkları, mahkemenin kararına dayanılarak Kayseri 2. İcra Müdürlüğü'nün 2006/**** sayılı takip dosyası ile icra takibi başlatıldığını, yüklenici E. S.'ın mallarına haciz konulduğunu, Tekstilbank Kayseri Şubesi'nin 12.05.2006 günlü 140.000,00 TL lik teminat mektubunun verilmesi üzerine hacizlerin kaldırıldığını, kararın Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin ilamı ile bozulduğunu, E... S... vekilinin teminat mektubunun iadesine ilişkin 05.06.2008 tarihli talebinin reddedildiğini, Yargıtay bozma ilamına uyulmasından sonra yapılan yargılama sonucu ikinci kararın verildiğini yüklenici E. S. vekilinin 17.03.2010 günlü teminat mektubunun yenisi ile değiştirilmesi talebi üzerine, yenisi alınmadan teminat mektubunun borçlu vekiline verildiğini, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin kararı onamasından sonra teminat mektubunun iade edildiğinden haberlerinin olduğunu, uğraşlara rağmen teminat mektubunun ilgili bankadan geri alınamadığını, alacaklarının bir kısmını tahsil edemediklerini, bu sonucun mahkeme hakiminin şahsi hatasından kaynaklandığını, HMK' nun 46/C maddesindeki şartların oluştuğunu belirterek, 140.000,00 TL tazminatın 17.03.2010 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalı hâzineden tahsilini istemiştir.

Davalı hazine vekili cevap dilekçesinde, HMK.nun 46. maddesinde sayılan şartların bulunmadığını, kusurun söz konusu olmadığını hakim tarafından deliller değerlendirilerek karar verildiğini, davacıların durumu 25.03.2010 tarihinde öğrendiklerini, bir yıllık süre içerisinde davanın açılmadığını, davanın zamanaşımı nedeniyle ve esastan reddi gerektiğini bildirmiştir.

İhbar olunan hakim Y.. B.. vekili dilekçesinde 18.03.2010 tarihinden itibaren bir yıllık süre içerisinde davanın açılmadığını HMK'nın 46. maddesinde sorumluluk sebeplerinin tahdidi olduğunu, hakkın yerine getirilmesinden kaçınma ve açık veya kesin kanun hükmüne aykırı karar verilme durumları bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

İhbar olunan vekilin talebi doğrultusunda, dilekçe E. S.a tebliğ edilerek dava ihbar olunmuş, dosyaya cevap göndermemiştir.

Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2004/678 (bozmasından sonra 2009/156) esas sayılı dava dosyası ile birleştirilen 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2006/414 ve 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/226 Esas sayılı dava dosyaları, Kayseri 2. İcra Müdürlüğünün 2006/ **** ve 7. İcra Müdürlüğü'nün 2010/**** sayılı takip dosyaları incelenmiştir.

Dava 6100 Sayılı HMK'nın 46/1. maddesinin c ve e bentlerine dayanılarak açılmıştır. Davacılar vekili mahkeme hakiminin kasıtlı olarak hareket ettiğini düşünmediklerini, E. Sa.'ın ekonomik durumunun kötüleştiğini davacıların alacaklarını tahsil edemediklerini, tazminat şartlarının oluştuğunu beyan etmiştir.

Davacı Hazine vekili ile ihbar olunan vekilinin zamanaşımı def ilerinin reddine karar verilmiştir.

Davacılar vekili HMK'nın 46/1. maddesinin (c ve e bentlerine) dayanarak tazminat isteminde bulunmuştur. Maddenin (c) bendinde "farklı bir anlam yüklenemeyecek kadar açık ve kesin Kanun hükmüne aykırı bir karar veya hüküm verilmiş olması", (e) bendinde ise "hakkın yerine getirilmesinden kaçınılmış olması" düzenlemeleri yer almaktadır. Tekstilbank Kayseri Şubesi'ne ait 12.05.2006 günlü 140.000,00 TL'lik teminat mektubu Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2004/678 esas sayılı dosyasında verilen kararın Kayseri 2. İcra Müdürlüğü'nün 2006/*** sayılı dosyası ile icra takibine konulması sonucu verilmiş, mahkeme kararı Dairemizin 09.04.2008 günlü ilamı ile bozulmuştur. Bozma üzerine borçlu E..S.. vekili 05.06.2008 tarihinde teminat mektubunun iadesini istemiş, bu istek ihbar olunan mahkeme hakimi tarafından reddedilmiştir. Dairemizin bozma ilamından sonra 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2006/414 Esas ve 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/226 Esas sayılı dosyalarının bu dosya ile birleştirilmesine karar verilmiş, yargılama bozmadan sonra 2009/156 esas numarası alan dosya üzerinde sürdürülmüş, mahkeme kararı Kayseri 7. İcra Müdürlüğü'nün 2010/**** sayılı dosyası ile icra takibine konulmuş, 2. İcra Müdürlüğü'nün 2006/3611 sayılı dosyası takip edilmemiştir. Kayseri 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2004/678 esas sayılı (bozmadan sonra 2009/156 esas sayılı) dosyası yönünden Kayseri 7. İcra Müdürlüğü'nün 2010/**** sayılı dosyasındaki takip, mükerrer takip niteliğinedir.

Yargıtay bozma ilamından sonra teminatın iade edilip edilmemesi hakimin takdirinde olan bir konudur. Mahkeme hakimi takdir hakkını kullanarak 140.000,00 TL'lik teminat mektubunu talebe rağmen önce iade etmemiştir. Borçlu E. S. vekilinin 17.03.2010 günlü yeni teminat mektubu sunabilmek için teminat mektubunun iadesi talebi üzerine teminat mektubu iade edilmiş, borçlu vekili tarafından yeni teminat mektubu verilmemiş Tekstilbank da teminat mektubunu tüm çabalara rağmen mahkemeye iade etmemiştir.

Davacılar vekili davada daha çok HMK'nın 46/1. maddesinin (c) bendine dayanmaktadır. Bu bende göre Devlet'in tazminatla sorumlu tutulabilmesi için, farklı bir anlam yüklenemeyecek kadar açık ve kesin Kanun hükmüne aykırı, bir karar veya hüküm verilmiş olması zorunludur. Teminatın iadesi hakimin takdirinde olan bir konudur. Teminat mektubunun iadesi yukarıda belirtilen maddedeki kanun hükmüne aykırı nitelikte bir karar sayılamaz. Davanın ihbar olunan konumunda tarafı olan hakim borçlu vekilinin kendisini yanıltması sonucu yeni teminat getireceği inancıyla mektubu iade etmiştir. Mektubun iadesi içinde banka nezdinde çaba harcamıştır. Davacılar vekili ise hakimin kasıtlı bir hareketinin olmadığını bildirmiştir. Ayrıca her teminat verildiği dosya için geçerlidir. Davacılar vekili teminat mektubunun verildiği Kayseri 2. İcra Müdürlüğü'nün 2006/**** sayılı dosyasındaki takibi sürdürmemiş, aynı dosya ve alacakla ilgili Kayseri 7. İcra Müdürlüğü'nün 2010/**** sayılı dosyasıyla yeni bir takip başlatmıştır. Davaya dayanak yapılan, borçlu vekiline iade edilen teminat mektubunun 7. İcra Müdürlüğünün 2010/**** sayılı dosyasıyla da ilgisi bulunmamaktadır. Davacılar son icra dosyasına verilen Finansbank'a ait iki adet teminat mektubu ve borçlu taahhüdü nedeniyle alacaklarının bir bölümünü tahsil etmiş olup, borçlunun tedbirli taşınmazlarından da kalan alacağını tahsil etme imkanı bulunmaktadır.

Bu durumda HMK'nın 46/1. maddesi (c) bendinde belirtilen sebebin oluşmadığı sonucuna varılmıştır.

HMK'nun 46/1. maddesi (e) bendinde belirtilen sebep, dava konusu olayda oluşmamıştır. Hakimin hakkın yerine getirilmesinden kaçınması söz konusu değildir. Davacılar vekili hakimin kasıtlı bir davranışının söz konusu olmadığını beyan etmiştir.

Şartları oluşmayan, HMK'nın 46. maddesine uygun olmayan tazminat isteminin esastan reddi gerekmiştir.

HÜKÜM
Davanın esastan REDDİNE

Alınması gereken 21.15 TL red harcının mahsubu ile fazla peşin harcın davacılara istem halinde geri verilmesine,
HMK.nın 49/1. maddesi uyarınca 500.00 TL disiplin para cezasının davacılardan alınarak Hâzineye irad kaydına,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 12.850,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı Hazine'ye verilmesine,
Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerine bırakılmasına,
Davalı tarafından yapılan 14,00 TL. Yargılama giderinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,"
Dair oybirliği ile verilen 20.11.2012 gün ve 2011/2-2012/1 sayılı kararın davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine kararın süresinde temyiz edildiğinin anlaşılmasından ve dosyadaki tüm kağıtların okunmasından sonra gereği düşünüldü:

Davacılar vekili dava dilekçesinde, tehiri icra kararı alabilmek amacıyla verilen teminat mektubunun, 2004 sayılı İİK'nun 36 maddesine aykırı bir şekilde borçlu davalıya iade edilmesinin kanunun açık hükmüne aykırı olduğunu iddia ederek HMK'nun 46/ (c) ve (e) maddesi gereğince 140.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı M.. H.. vekili ise HMK'nun 46. maddesindeki koşullar oluşmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece yukarıda başlık bölümüne alınan gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki tutanak ve kanıtlara, bilgi ve belgelere, daire kararında açıklanan gerektirici nedenlere, delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle 2004 s. İİK'nun 36/V. maddesi gözetildiğinde teminatın iadesinde bir isabetsizlik görülmemesine, teminat mektubunun her zaman iadesinin istenebilmesine ve bu konuda takdirin hakime ait olmasına göre, usul ve yasaya uygun olduğu tespit edilen Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararın onanması gerekir.

SONUÇ: Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile 15. Hukuk Dairesinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararın yukarıda açıklanan nedenlerle ONANMASINA, gerekli temyiz ilam harcı peşin alındığından başka harç alınmasına mahal olmadığına, 6110 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 12. Maddesi ile 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'na eklenen 93/A-5 fıkrası ve 6217 sayılı Kanunun 30.maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen "Geçici madde 3" atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 440 maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 05/02/2014 gününde oybirliği ile karar verildi.