[Özgür KOCA]

Örnek 4-5 numaralı ilamlı icra takibinde alacaklının icra mahkemesine başvurusunda; borçlu ve ilgili üçüncü kişiler hakkında tasarrufun iptali davası açabilmek için borçlunun pasif mal varlığı sorgusunun yapılması talebiyle icra müdürlüğüne talepte bulunulduğu, icra müdürlüğünün 20.05.2022 tarihli kararı ile talebin reddine karar verilmişse de bu karar ile hak arama hürriyetinin ihlal edildiğinden bahisle 20.05.2025 tarihli müdürlük kararının iptalini talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince; pasif malvarlığına ilişkin sorguda üçüncü kişilerin bilgilerinin yer almadığı, kişisel verilerin işlenmesine ilişkin düzenlemelere aykırılık bulunmayacağı, icra müdürlüğünce verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle şikayetin kabulüne karar verildiği, davalı borçlu tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, kararın borçlu tarafından temyiz edildiği anlaşılmıştır.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 8/a maddesinin altıncı fıkrası "Alacaklı, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi üzerinden bu sisteme entegre bilişim sistemleri vasıtasıyla dosya safahat bilgileri ile borçlunun mal, hak veya alacağını sorgulayabilir" hükmünü içermektedir. Kanun koyucu bu düzenleme ile borçlunun mal, hak veya alacağının sorgulanabileceğini düzenlediği gibi bu sorgulamanın bizzat alacaklı tarafından yapılmasını emretmiştir. Buna göre; icra müdürlüğünün borçlunun aktif malvarlığını sorgulama görevi dahi bulunmazken borçlunun devrettiği (pasif) malvarlığına ilişkin sorgulama yapma görevi olduğu düşünülemez. Bununla birlikte, icra müdürlüğünün, takip alacaklısının ileride açabileceği muhtemel davalara delil toplama görevi de bulunmamaktadır.

Yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; alacaklının, borçlunun pasif araç ve gayrimenkul kayıtlarının tespiti talebinin reddine dair icra müdürlüğünün 20.05.2022 tarihli işleminin yerinde olduğu anlaşılmaktadır. (Yargıtay 12. HD. T:28.04.2025, E:2025/1507, K:2025/3329)