[Arb. Özgür Koca]

HER ÜÇÜNCÜ ŞAHSIN İSTİHKAK İDDİASI MUHAFAZAYA ENGEL DEĞİLDİR. TAŞINIR MALI BORÇLUYLA BİRLİKTE ELİNDE BULUNDURDUĞU BELİRLENEN ÜÇÜNCÜ ŞAHSIN İSTİHKAK İDDİASI MUHAFAZAYI ENGELLER.

Aşağıdaki Kanun maddeleri dikkate alındığında;

Yerleşik Yargıtay içtihatları da dikkate alındığında istihkak iddiasında bulunulması için geçerli bir haczin varlığı şarttır Hacizden sonra malın haczine muttali olunmasından sonra en geç 7 gün içinde borçlu veya üçüncü kişi tarafından istihkak iddiasında bulunulabilir (İİK.md.96/3). İstihkak iddiasına karşı alacaklı veya borçlu tarafından itiraz edilirse icra memuru dosyayı İcra Hukuk Mahkemesine gönderir (İİK.md.97/1). Borçlu ile üçüncü şahısların taşınır malı birlikte ellerinde bulundurmaları halinde dahi mal borçlu elinde addolunur. Mahkemece takibin devamına karar verilmesi halinde mal muhafaza altına alınabilir (İİK.md.97/a-1).

Borçlu hacizden sonra istihkak iddiasında bulunmayıp malların kendisine ait olduğunu beyan ettiğinden muhafaza işlemi yapılır, borçlu daha önce yaptığı kabulden dönemez. En azından bu durum yargılamayı gerektirir. Taşınır malı borçlu ile birlikte elinde bulundurduğu tespit edilen üçüncü şahıs hacizden sonra, haciz yokluğunda yapılmış ise haczi öğrendiği tarihten itibaren en geç 7 gün içinde istihkak iddiasında bulunduğunda muhafaza işlemi yapılmaz, ancak mahkemece takibin devamına karar verilmesi halinde muhafaza yapılır.

Burada dikkat edilmesi gereken hususlardan biri de HER ÜÇÜNCÜ ŞAHSIN İSTİHKAK İDDİASININ MUHAFAZAYI ENGELLEMEDİĞİDİR. ANCAK TAŞINIR MALI BORÇLUYLA BİRLİKTE ELİNDE BULUNDURDUĞU BELİRLENEN ÜÇÜNCÜ ŞAHSIN İSTİHKAK İDDİASI MUHAFAZAYI ENGELLER. Bu durumun tespiti açısından ise yapılan haciz işlemi önem arz eder yoksa her önüne gelen üçüncü şahsın istihkak iddiası muhafazayı engellemez. İstihkak iddiası üzerine İİK'nın 97/1.maddesindeki prosedürün uygulanması da bu durumu değiştirmez. Bunun nedeni ise düzenlemenin İİK'nın 97/1.maddesinde değilde İİK'nın 97/a-1.maddesinde oluşudur.

İCRA VE İFLAS KANUNU

MADDE 88- "(2) Diğer taşınır mallar, masrafı peşinen alacaklıdan alınarak muhafaza altına alınır. Alacaklı muvafakat ederse, istenildiği zaman verilmek şartıyla, muvakkaten borçlu yedinde veya üçüncü şahıs nezdinde bırakılabilir"

Madde 96 "Borçlu, elinde bulunan bir malı başkasının mülkü veya rehni olarak gösterdiği yahut üçüncü bir şahıs tarafından o mal üzerinde mülkiyet veya rehin hakkı iddia edildiği takdirde, icra dairesi bunu haciz ve icra tutanaklarına geçirir ve keyfiyeti iki tarafa bildirir.

İcra dairesi aynı zamanda istihkak iddiasına karşı itirazları olup olmadığını bildirmek üzere alacaklı ve borçluya üç günlük mühlet verir. Sükütları halinde istihkak iddiasını kabul etmiş sayılırlar.

Malın haczine muttali olan borçlu veya üçüncü şahıs, ıttıla tarihinden itibaren yedi gün içinde istihkak iddiasında bulunmadığı takdirde, aynı takipte bu iddiayı ileri sürmek hakkını kaybeder. İstihkak iddiasının yapıldığı veya istihkak davasının açıldığı tarihte istihkak müddeisi ile birlikte oturan kimseler yahut bu şahısların iş ortakları, iddianın yapıldığı tarihte veya istihkak davası 97 nci maddenin 9 uncu fıkrası gereğince açılmışsa davanın açıldığı tarihte malın haczine ıttıla kesbetmiş sayılırlar.

Madde 97 "İstihkak iddiasına karşı alacaklı veya borçlu tarafından itiraz edilirse, icra memuru dosyayı hemen icra mahkemesine verir. İcra mahkemesi, dosya üzerinde veya lüzum görürse ilgilileri davet ederek mürafaa ile yapacağı inceleme neticesinde varacağı kanaate göre takibin devamına veya talikıne karar verir."

Madde 97/a "Bir taşınır malı elinde bulunduran kimse onun maliki sayılır. Borçlu ile üçüncü şahısların taşınır malı birlikte ellerinde bulundurmaları halinde dahi mal borçlu elinde addolunur. (Ek üçüncü ve dördüncü cümle:24/11/2021-7343/8 md.) Bu hâlde üçüncü şahıs yedieminliği kabul ettiği takdirde bu mal muhafaza altına alınmaz. Ancak 97 nci maddenin birinci fıkrası uyarınca takibin devamına karar verilmesi hâlinde mal muhafaza altına alınabilir"

ÖZGÜR KOCA