[AB41185]

T.C.
SOSYAL GÜVENLIK KURUMU BAŞKANLIĞI
Hukuk Müşavirliği
Sayı : 72044944/10 Z.
Konu : 6552 say ı l ı Kanuna ilişkin
dava ve icra takibi uygulamalar ı
3 Q Ekim ZU14
GENELGE
2014/30
6552 sayıl ı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde De ğişiklik
Yapılması ile Bazı Alacaklar ın Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun, 11/09/2014 tarihli ve
29116 sayıl ı Milkerrer Resmi Gazetede yay ımlanmış olup, Kanunun Kurumumuzun taraf oldu ğu
dava ve icra takiplerine ili şkin maddeleri ayn ı tarihte yürürlü ğe girmiştir.
Kanunun 38 inci maddesi ile 5502 say ı lı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanununun 36 nc ı
maddesi başlığı ile birlikte a şağıdaki şekilde de ğiştirilmiştir.
"Muafiyetler
MADDE 36- Kurum, bu Kanun kapsam ındaki faaliyetleri dolayısıyla yapılan işlemler
yönünden ilgili kanunlarında yer almamış olsa dahi 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar
Kanununa göre alınan harçlardan, elektrik ve havagazı tüketim vergisi ve yang ın sigortası vergisi
hariç olmak üzere 26/5/1981 tarihli ve 2464 say ılı Belediye Gelirleri Kanunu gereğince alınan
vergi, harç, katılma payı ile tasdik ücretlerinden, düzenleyece ği kağıtlar nedeniyle damga
vergisinden, sahip olduğu taşınmazlar dolayısıyla emlak vergisinden, satın alınan ve satılan
taşınmazlar ile ilgili olarak tapu ve kadastro döner sermaye bedellerinden ve her türlü dava ve icra
işlemlerinde teminat yat ırma mükellefiyetinden muaft ır.
Kurumun taraf olduğu her türlü davalarda, Kurum aleyhine hükmedilen asıl alacak ile
vekalet ücreti ve yarg ılama giderleri, alacaklı veya vekilinin Kuruma ödemeye dayanak makbuz ve
belgelerle birlikte yazılı şekilde yapacağı müracaat üzerine bildireceği banka hesap numarasına,
müracaat tarihinden itibaren otuz gün içinde ödenir. Bu süre geçmeden Kurum aleyhine cebri icra
yollarına başvurulamaz. Belirtilen sürede ödeme yap ılamaması halinde, söz konusu alacaklar genel
hükümler dairesinde tahsil olunur. Mahkeme kararlarında yer alan miktarların kararın
kesinleşmesinden önce ödenmesi halinde, söz konusu kararların ilgili mercilerce bozulmas ını
müteakip ödenen miktarlar, ödeme tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte ilgililerden
tahsil edilir.
Kurumu vekil s ıfatıyla temsile yetkili olan L hukuk mü şaviri, hukuk mü şaviri ve kadrolu
avukatlarının bir listesi Kurumca yazılı olarak veya Adalet Bakanl ığınca belirlenen esaslar
dairesinde elektronik ortamda ilgili Cumhuriyet başsavcılığına, bölge idare mahkemesi
başkanlıklarına, askeri savcılıklara ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkanlığına verilir. Bu
listeler, Cumhuriyet başsavcılığı tarafından adli yargı çevresinde, bölge idare mahkemesi
başkanlığınca idari yargı çevresinde bulunan mahkemelere gönderilir. Yüksek mahkemeler ve bölge
adliye mahkemesindeki duru şmalarda temsil yetkisini kullanacakların isimleri ilgili mahkemelerin
başsavcılıklarına veya başkanlıklarına bildirilir. Listede isimleri yer alanlar Baroya kayıt ve
vekaletname ibraz! gerekmeksizin Kurum vekili s ıfatıyla her türlü dava ve icra işlemlerini takip
edebilirler. Vekil s ıfatıyla temsil yetkisi sona erenlerin isimleri anılan mercilere aynı usulle derhal
bildirilir. "
Ayrıca Kanunun 64 üncü maddesi ile 30/01/1950 tarihli ve 5521 say ı lı İş Mahkemeleri
Kanununun 7 nci maddesine a şağıdaki fikralar eklenmi ştir.
Atatürk Bulvar ı, Zafer Meydan ı No: 6 K ızılay/ANKARA Ayrıntı l ı bilgi için irtibat : I. Hukuk Müsaviri V. Av. N. OKAR
Telefon : 0 312 431 57 33 Faks : 0 312 433 14 60 e-posta : rıokar@sgk.gov.tr Elektronik Ag : www.sgk.gov.tr
"31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sa diğ ğlık Sigortas ı Kanunu ile er sosyal güvenlik mevzuat ından kaynaklanan uyuşmazhklarda, hizmet akdine tabi çal ışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talepleri hariç olmak üzere, dava açılmadan önce
Sosyal Güvenlik Kurumuna n ıüracaat edilmesi zorunludur. Diğer kanunlarda öngörülen süreler saklı kalmak kaydıyla yapılan müracaata altmış gün içinde Kurumca cevap verilmezse talep
reddedilnıiş sayılır. Kuruma karşı dava açılabilmesi için taleplerin reddedilmesi veya reddedl • sayılmas mış ı şarttır. Kuruma başvuruda geçirilecek süre zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesaplanmasında dikkate alınmaz.
Hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebi ile işveren aleyhine açılan davalarda, dava Kuruma resen ihbar edilir. ihbar üzerine davaya davaıl yanında feri müdahil olarak katılan Kurum, yanında katıldığı taraf başvurmasa dâhi kanun yoluna
başvurabilir. Kurum, yargılama sonucu verilecek kararı kesinle ştikten sonra uygulamakla
yükümlüdür."
Kanun ile getirilen bu düzenlemeler gerek Kurumumuz taraf ından açılan gerekse
Kurumumuz aleyhine aç ılan dava ve icra takipleri yönünden önemli de ğişiklikler içermektedir.
Bu düzenlemeler doğrultusunda uygulama birli ğinin sağlanması bakımından yapılacak
işlemler aşağıda açıklanmıştır.
1) Kanunun 38 inci maddesi ile 5502 say ı lı Kanunun 36 ncı maddesi başlığı ile birlikte
deği ştirilmi ştir.
Maddenin birinci fıkrasında değişiklikten önce olan muafiyet halleri vergi tekniği açısından
daha sistematik bir hale getirilmi ştir. Kurumumuzun daha önce sahip oldu ğu muafiyetlerde bir
eksilme meydana gelmemiş, Maliye Bakanlığının sahip olduğu tüm muafiyetler Kurumumuza da
sağlanmış olup, Maliye Bakanl ığınca da ödenen cezaevi harc ı ödenmeye devam edilecektir.
Diğer taraftan maddeye ikinci ve üçüncü fikralar ihdas edilmi ş olup,
5502 sayıl ı Kanunun 36 ncı maddesinin yeni ihdas edilen ve 2577 say ılı idari Yargılama
Usulü Kanununa benzer ikinci fıkrasında: "Kurumun taraf olduğu her türlü davalarda, Kurum
aleyhine hükmedilen as ıl alacak ile vekalet ücreti ve yargılama giderleri, alacakh veya vekilinin
Kuruma ödemeye dayanak makbuz ve belgelerle birlikte yaz ılı şekilde yapacağı müracaat üzerine
bildireceği banka hesap numarasına, müracaat tarihinden itibaren otuz gün içinde ödenir. Bu süre
geçmeden Kurum aleyhine cebri icra yollarma başvurulamaz. Belirtilen sürede ödeme
yapılamaması hâlinde, söz konusu alacaklar genel hükümler dairesinde tahsil olunur. Mahkeme
kararlarında yer alan miktarların kararın kesinle şmesinden önce ödenmesi hâlinde, söz konusu
kararların ilgili mercilerce bozulmas ını müteakip ödenen miktarlar, ödeme tarihinden itibaren
işleyecek kanuni faizi ile birlikte ilgililerden tahsil edilir." hükmü yer almaktadır.
Bu düzenleme ile gerek Kurum tarafından gerekse Kurumumuz aleyhine aç ılan davalar
sonucu Kurum aleyhine verilen kararlarda yer alan miktarlar, icra takibine konu edilmeden önce
Kurumun ilgili biriminden yaz ılı olarak talep edilecek, Kanunda belirtilen 30 günlük süre içerisinde
karara konu miktarlar ödenmezse Kurum aleyhine icra takibi ba şlatılabilecektir.
Kanun değişikliği ile vatandaşların icra takibi açma külfetinden kurtar ılması ve Kurum
aleyhine başlatı lan icra takiplerinin önüne geçilmesi amaçland ığından, ilamlı icra takiplerinde
izlenen ödeme kriterleri göz önünde bulundurularak, talep olmas ı halinde kararda yer alan
yargılama gideri ve vekalet ücretine karar tarihinden itibaren i şleyen kanuni faiz tutar ı da eklenerek
ödeme yapılması ve bu suretle mevcut uygulamaya devam edilmesi gerekmektedir.
Kuruma yap ılacak başvurularda, 27/06/2007 tarihli ve 26565 say ılı Resmi Gazetede
yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumlar ı Harcama Belgeleri Yönetmeli ği hükümlerine göre ba şvuru
sırasında ilgililer tarafından "banka hesap/iban numaras ı" bildirilecek, başvurunun vekil sıfatı ile
avukat tarafından yapılması halinde vekalet ücreti yönünden serbest meslek makbuzunun ibraz ı
aranacakt ır.
Bu süre geçmeden Kurum aleyhine cebri icra yoluna ba şvurulması halinde şikayet yolu ile
icra takibinin iptali talep edilecektir.
Eksik belge sunan alacakl ı tarafa, belgelerini tamamlamas ı halinde ödemenin yap ılacağı
zaman geçirilmeksizin iadeli taahhütlü yaz ı ile bildirilecek, buna ra ğmen belgelerini tamamlamayan
ve 30 gün içerisinde ödeme yap ılmadığı gerekçesiyle Kurum aleyhine icra takibi ba şlatan alacakl ıya
Atatürk Bulvar ı, Zafer Meydanı No: 6 K ızılay/ANKARA Ayrıntı l ı bilgi için irtibat : I. Hukuk Mü şaviri V. Av. N. OKAR
Telefon : 0 312 431 57 33 Faks : 0 312 433 14 60 e-posta : nokar@sgk.gov.tr Elektronik Ağ : www.sgk.gov.tr
karşı, icra takibinin haksız/yersiz aç ıld ığı ve kanuni gerekleri yerine getirmedi ğinden bahisle icra
hukuk mahkemelerinde icra takibinin iptali talepli şikayet yoluna gidilecektir.
Maddenin ikinci fıkras ının son cümlesinde, mahkeme kararlar karar ında yer alan miktarlar ın ın kesinle şmesinden önce ödenmesi halinde, söz konusu kararlar ın ilgili merciler tarafından bozulması üzerine ödenen miktarların, ödeme tarihinden itibaren i ş leyecek kanuni faizi ile birlikte
ilgililerden tahsil edileceği düzenlenmi ştir. Maddenin bu hükmünün uygulanmas ında kesinleşmeden infazı mümkün olan kararlar ile kesinle şmeden infazı mümkün olmayan kararlar yönünden ikili bir
ayrım yapmak gerekmektedir;
a) Kesinleşmeden İnfazı Mümkün Olmayan Kararlar Yönünden:
Bilindiği üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Temyizin icraya etkisi"
başlıkl ı 367 nci maddesinde:
"(1) Temyiz, karar ın icrasını durdurmaz. Icra ve Iflas Kanununun icranın geri
bırakılmasıyla ilgili 36 ncı maddesi hükmü sakhdır. Nafaka kararlarında icranın geri bırakılmasına
karar verilemez.
(2) Kişiler hukuku, aile hukuku ve ta şınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin kararlar
kesinle şmedikçe yerine getirilemez." hükmü,
5521 sayı lı İş Mahkemeleri Kanununun 6552 say ıl ı Kanunun 64 üncü maddesi ile de ğişik 7
nci maddesinin son fikras ında:
"Hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalıhk sürelerinin tespiti talebi ile
işveren aleyhine açılan davalarda, dava Kuruma resen ihbar edilir. Ihbar üzerine davaya davaı l
yanında feri müdahil olarak katılan Kurum, yan ında katıldığı taraf başvurmasa dâhi kanun yoluna
başvurabilir. Kurum, yargılama sonucu verilecek kararı kesinle ştikten sonra uygulamakla
yükümlüdür."
hükmü yer almaktad ır.
Bu nedenle 6100 say ıl ı Kanununda yer alan kesinle şmeden icra edilemeyen hususlara ili şkin
kararlar ile hizmet tespiti davalar ı sonucu verilen kararlar kesinle şmeden icra edilemeyece ğinden;
bu yöndeki kararlara ilişkin başvuruların kararlar ın kesinleşmesinden sonra yap ılması
gerekmektedir. Kararlar kesinle şmeden icra takibi ba şlatılması halinde şikayet yolu ile icra takibinin
iptalinin talep edilmesi gerekmektedir.
b) Kesinleşmeden İnfazı Mümkün Olan Kararlar Yönünden:
Yukarıda (a) bendinde belirtilen kararlar ile kendi özel kanunlar ında kesinle şmeden infaz
edilemeyece ği aç ıkça belirtilen kararlar d ışında kalan kararlar hakk ında, ilgililerin talebi yukarıda
belirtilen 30 gün süre içerisinde yerine getirilerek, gereksiz faiz ve vekalet ücreti ödenmemesine
azami özen gösterilecektir.
Kararlarda yer alan miktarlar ın ödenmesinin farkl ı servis ve birimlerin sorumlulu ğunda
olması halinde, kendisinden ödeme talebinde bulunulan servisin/birimin ödemesi gereken miktar
ödenecek; diğer miktarlar için ilgili servis ve/veya birime talep dilekçesi zaman geçirilmeksizin
gönderilecektir.
Kanunda belirtildi ği üzere, kararlar kesinle şmeden ödeme yapılması halinde söz konusu
kararlar ın bozulması durumunda, ilgililere yap ılan tüm ödemelerin toplam ı, ödeme tarihinden
itibaren i şleyecek kanuni faizi ile birlikte ilgililerden tahsil edilecektir.
Yukarıda belirtilen hususlar Kanunun yürürlü ğe girdiği tarih itibariyle henüz icra takibine
konu edilmemi ş kararlar yönünden uygulanacak olup, devam etmekte olan icra takipleri yönünden
ise;
Kanun yolları aşamasında Yargıtaydan icran ın geri bırakılmasına dair karar al ınmış olması
nedeniyle henüz ödemesi yap ılmamış miktarlar yönünden ödeme talebinde bulunulmas ı durumunda,
bu talebin kesinle şmeden infaz edilebilen kararlara ili şkin olması halinde kararın kesinle şmesi
beklenilmeksizin ödeme yapılabilmesi için ilgililerden icra takibinden vazgeçmesi talep edilecek,
ilgililerin icra takibinden feragat ettiklerine dair belgenin Kuruma ibraz ından sonra ödeme i şlemleri
gerçekle ştirilecektir.
2) Maddenin 3 üncü fıkrasında: "Kurumu vekil s ıfatıyla temsile yetkili olan I hukuk
müşaviri, hukuk mü şaviri ve kadrolu avukatlarının bir listesi Kurumca yaz ılı olarak veya Adalet
Balcanlığınca belirlenen esaslar dairesinde elektronik ortamda ilgili Cumhuriyet başsavcılığına,
Atatürk Bulvar ı, Zafer Meydan ı No: 6 K ızılay/ANKARA Ayrıntı lı bilgi için irtibat : I. Hukuk Mtısaviri V. Av. N. OKAR
Telefon : 0 312 431 57 33 Faks : 0 312 433 14 60 e-posta : nokar(&gk.gov.tr Elektronik Ag : www.sgk.gov.tr
bölge idare mahkemesi başkanlıklarına, askeri savcıl Ba ıklara ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi şkanlığına verilir. Bu listeler, Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından adli yargı çevresinde, bölge idare mahkemesi başkanlığınca idari yargı çevresinde bulunan mahkemelere gönderilir. Yüksek
mahkemeler ve bölge adliye mahkemesindeki durusmalarda temsil yetkisini kullanacaklar ın isimleri ilgili nıahkemelerin başsavcılıklarına veya başkanlıklarına bildirilir. Listede isimleri yer alanlar Baroya kayıt ve vekaletname ibraz ı gerekmeksizin Kurum vekili s ıfatıyla her türlü dava ve icra işlemlerini takıp edebilirler. Vekil s ıfatıyla temsil yetkisi sona erenlerin isimleri an ılan mercilere aynı usulle derhâl bildirilir." hükmü yer almaktad ır.
Bu maddeyle 659 sayı l ı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine Ili şkin Kanun Hükmünde Kararnameye paralel düzenleme yapılarak, Kurumun I. hukuk müşaviri, hukuk müşaviri ve kadrolu avukatlar ının vekaletname ve baro pulu olmaks ızın dava ve icra takiplerini takip etmelerine olanak sa ğlanmıştır.
Bu madde hükmüne göre I. hukuk mü şaviri, hukuk müşaviri ve kadrolu avukatlara ili şkin listeler Hukuk Müşavirliğimiz tarafından Cumhuriyet ba şsavcı l ıklarına, bölge idare mahkemesi başkanlıklarına, askeri mahkeme başsavcı lıklarına, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Ba şkanlığına
ve yüksek mahkemelere bildirilecektir.
Bu düzenlemeyle Kurumun yaln ızca I. hukuk mü şaviri, hukuk müşaviri ve kadrolu
avukatlar ı yönünden vekaletname olmaks ızın hukuk mü şavirliği tarafından hazırlanacak listelere
istinaden i şlerin takibi amaçlanmış olup, Kurumun sözle şmeli avukatları bu madde kapsamı dışında tutulmu ştur.
Kurumun sözleşmeli avukatları eskiden olduğu gibi vekaletname veya yetki belgesi ile
Kurumun dava ve icra takiplerini yürütmeye devam edeceklerdir. Vekaletnameye veya yetki
belgesine yap ıştırılacak baro pulu bedeli sözle şmeli avukatların kendileri tarafından karşılanacak
olup, baro puluna ili şkin gider belgeleri sözle şmeli avukatın kullandığı avansın kapatılmasında
kullanı lmayacaktır.
Hukuk Müşavirliğimiz tarafından ilgili mahkemelere kadrolu avukat listesinin bildirilmesi
çal ışmaları Adalet Bakanl ığı ve ilgili yargı mercileri nezdinde devam etmekte olup, bu çal ışmalar
bitene kadar duru şmalara vekaletname ile girilmeye devam edilecektir.
Diğer taraftan yap ılan bu değişiklik nedeniyle, kadrolu avukatlar ın listelerinin güncellenerek
Adalet Bakanl ığına bildirilmesini teminen, Kurumumuza yeni atanan veya istifa/nakil/emeklilik vb.
yoluyla ayrılan kadrolu avukatların ivedilikle İnsan Kaynaklar ı Daire Başkanlığı tarafından Hukuk
Müşavirliğine bildirilmesi gerekmektedir.
3) Kanunun 64 üncü maddesi ile 30/01/1950 tarihli ve 5521 say ı lı İş Mahkemeleri
Kanununun 7 nci maddesine eklenen ilk f ıkrada: "31/05/2006 tarihli ve 5510 say ılı Sosyal
Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile diğer sosyal güvenlik mevzuat ından kaynaklanan
uyuşmazlıklarda, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti
talepleri hariç olmak üzere, dava açilmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat edilmesi
zorunludur. Diğer kanunlarda öngörülen süreler saklı kalmak kaydıyla yapılan müracaata altmış
gün içinde Kurumca cevap verilmezse talep reddedilmi ş sayılır. Kuruma karşı dava açılabilmesi
için taleplerin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması şarttır. Kuruma başvuruda geçirilecek süre
zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesaplanmasında dikkate alınmaz." hükmü getirilmi ştir.
Bu düzenlenme ile ihtilaflar ın azaltılmasını sağlamak, ihtilafları yargı mercilerine gitmeden
hızlı bir şekilde çözüme kavu şturmak ve Kurum aleyhine gereksiz olarak aç ılan davalar nedeniyle,
Kurumun iş yükü, zaman ve maliyet kay ıplarını azaltmak amaçlanmaktad ır.
Bu fıkranın birinci cümlesinde dava açılmadan önce hangi uyu şmazlıklar yönünden Kuruma
müracaat edilece ği düzenlenmi ştir. Madde metninden hizmet akdine tabi çal ışmaları nedeniyle
zorunlu sigortal ı l ık süresine ili şkin davaların kapsam dışında olduğu başka bir deyimle hizmet
süresinin tespitine yönelik davalar için Kuruma müracaata gerek olmaks ızın doğrudan dava
aç ılmasının mümkün olduğu anlaşılmaktadır.
Bilindiği üzere hizmet tespitine ili şkin uyuşmazlıklar, hizmet süresinin tespiti, aidiyet ve
prime esas kazanc ın tespitine ili şkin hususlardan kaynaklanmaktad ır.
Kanunda hizmet süresinin tespitine ili şkin davalar yönünden Kuruma müracaat edilmeyece ği
belirtilmi ş olmakla birlikte, hizmet tespiti davalar ının bir türü olan prime esas kazanc ın tespiti
Atatürk Bulvar ı, Zafer Meydan ı No: 6 K ızılay/ANKARA Ayrıntı l ı bilgi için irtibat :I. Hukuk Müsaviri V. Av. N. OKAR
Telefon : 0 312 431 57 33 Faks : 0 312 433 14 60 e-posta : pokar@nk.gov .ır Elektronik Ag : www.sgk.gov.tr
davaları kamu düzenine ili şkin olup, bu davaların idari aşamada çözümlenmesi mümkün
olmadığından, prime esas kazanc ın tespiti davaları açısından da Kuruma müracaat şartı
aranmayacakt ır.
Madde ile Kurum aleyhine aç ı lan davalar ın sayısal olarak önüne geçilmesi, vatanda şların
Kurum ile olan ihtilaflar ının dava aç ılmadan idari aşamada çözümlenerek ma ğduriyetlerinin
önlenmesi amaçland ığından, kendisine müracaatta bulunulan ilgili birimler/servisler, ilgililerin
taleplerini h ızl ı, doğru ve gereksiz olarak yarg ıya intikal etmeyecek şekilde Kurum kay ıtlarına
intikal tarihinden itibaren 60 gün içinde sonuçland ırmaya azami özen göstermek zorundad ır.
Burada üzerinde durulmas ı gereken bir di ğer konu da 5510 say ıl ı Kanun ile di ğer sosyal
güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyu şmazlıkların neler olduğudur. 6552 say ılı Kanun ile İş
Mahkemeleri Kanununda de ğişiklik yapılması nedeniyle; dava aç ı lmadan önce Kuruma müracaat
edilmesi gereken uyuşmazl ıklar, Kurumumuzun i ş mahkemelerinde taraf oldu ğu uyuşmazlıklardır.
Bu nedenle i ş mahkemelerinin görevi d ışında kalan uyuşmazlıklar nedeniyle Kurumumuzun taraf
olduğu davalarda Kuruma müracaat şartı aranmayacakt ır.
Diğer taraftan 6183 say ılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre takip
edilen davalarda da bu kanuna özgü süreler ve görevli mahkemeler bulundu ğu için 6183 sayıl ı
Kanundan kaynaklanan davalarda da önce Kuruma ba şvuru şartı aranmayacak, bu kanunda
düzenlenen sürelere riayet edilecektir.
Kuruma yap ılan müracaatlara 60 gün içerisinde cevap verilmesi gerekmekte olup, bu süre
içerisinde cevap verilmemesi halinde talep reddedilmi ş sayılacaktır. Başvurular henüz dava
açılmamış uyuşmazlıklar yönünden yapılacak olup, devam eden uyu şmazlıklar yönünden talep şartı
aranmayacakt ır.
- Bu Fıkra Kapsamına Giren Uyu şmazlıklar Nedeniyle Kuruma Müracaat Edilmeden
Dava Açılması Durumunda;
6552 say ılı Kanunla dava aç ılmadan önce Kuruma müracaat şartı getirilmi ştir. 6100 sayılı
Kanunun 114 timi) maddesinde ise dava şartları sayılmış olup, aynı maddenin son aras ında: "(2)
Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler sakl ıdır." hükmüne yer verilmi ştir. Bu
iki hüküm birlikte de ğerlendirildiğinde 6552 sayılı Kanun ile getirilen müracaat şart ının dava şartı
niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
Ayrıca 6100 sayıl ı Kanunun 115 inci maddesinin ikinci fıkrasında: "(2) Mahkeme, dava
şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı
noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanmas ı için kesin süre verir. Bu süre içinde
dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder."
hükmüne yer verildiğinden, yargı mercilerine verilecek dilekçelerde bu husus göz önünde
bulundurularak, yarg ılaman ın her safhas ında 6100 say ı lı Kanunun 115 inci maddesinin birinci
fıkrası uyarınca dava şartı eksikliği ileri sürülecektir.
Her ne kadar 6552 say ılı Kanunla hizmet süresinin tespitine ili şkin davalar yönünden
Kuruma müracaatta bulunulmaks ızın dava aç ılabileceği hükmü getirilmi ş ise de uygulamada hizmet
süresinin tespitine ili şkin davalar ile bu sürelerdeki prime esas kazanc ın tespitine yönelik davalar ın
birlikte aç ıldığı ve esasen bu iki davan ın birbirinden bağımsız davalar olmad ığı dikkate alındığında;
sigortalılarımızın davalarının sürüncemede kalmamas ı, mağduriyetlerine sebep olunmamas ı ve
ikinci bir dava daha açılmasının önüne geçilmesini teminen, her iki davan ın birlikte aç ıldığı
durumlarda dava şartlarının farklı olduğundan bahisle davaların ayrılması ve prime esas kazanc ın
tespitine ilişkin davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi talep edilmeyecektir.
4) Kanunun 64 öncü maddesi ile 30/01/1950 tarihli ve 5521 say ılı İş Mahkemeleri
Kanununun 7 nci maddesine eklenen son f ıkrada ise; "Hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle
zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebi ile işveren aleyhine aç ılan davalarda, dava Kuruma
resen ihbar edilir. Ihbar üzerine davaya davalı yanında fen müdahil olarak katılan Kurum, yanında
katıldığı taraf başvurmasa dâhi kanun yoluna başvurabilir. Kurum, yargılama sonucu verilecek
kararı kesinle ştikten sonra uygulamakla yükümlüdür." hükmüne yer verilmi ştir.
Bu düzenleme ile Kurumumuzun hizmet tespiti davalar ında işverenle birlikte zorunlu dava
arkadaşı olması durumu kaldırılarak, Kurum yönünden kendine özgü fen müdahil statüsü
Atatürk Bulvar ı, Zafer Meydan ı No: 6 Kızılay/ANKARA Ayrıntı l ı bilgi için irtibat : I. Hukuk Müşaviri V. Av. N. OKAR
Telefon : 0 312 431 57 33 Faks : 0 312 433 14 60 e-posta : nok• r@sgk.gov , ır Elektronik Ag : www.sgk.gov.tr
getirilmi ştir. Böylelikle Kurumumuz aleyhine gereksiz yere masraf ve vekalet ücretine
hükmedilmesinin önüne geçilmesi amaçlanm ıştır.
Aynı şekilde Kurumumuz aleyhine aç ılan hizmet tespiti davalar ı taraf nda, Kurumumuz avukatlar ından temsil edilmekle birlikte bu davalar ın reddi veya k ısmen kabulü, kısmen reddi
durumunda da Kurumumuz yönünden davac ı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmeyecektir.
Bilindiği üzere hizmet tespitine ili şkin uyuşmazlıklar, hizmet süresinin tespiti ve prime esas
kazancın tespitine ili şkin hususlardan kaynaklanmakta olup bu konularda aç ı lacak bütün davalarda
Kurumumuzun feri müdahil oldu ğu kabul edilecek, mahkemelere de bu yönde beyanda
bulunulacaktır.
6100 sayı l ı Kanunun "Tarafta iradi de ğişiklik" başl ıklı 124 öncü maddesinde:
"(1) Bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkündür.
(2) Bu konuda kanunlarda yer alan özel hükümler saklıdır.
(3) Ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf
değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksız ın hâkim tarafından kabul edilir.
(4) Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yan ılgıya
dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasinı aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir. Bu
durumda hâkim, davanın tarafı olmaktan çıkarılan ve aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermeyen
kişi lehine yargılama giderlerine hükmeder." hükmü yer almaktad ır.
Usul hükümleri yönünden derhal uygulanma prensibi geçerli oldu ğundan devam eden
davalarda, mahkemelerden yukar ıdaki madde hükmüne istinaden Kurumumuzun daval ı
konumundan çıkarılarak, feri müdahil konumuna al ınması talep edilecek, Kanunun yürürlü ğe
girmesinden sonra Kurumumuzun daval ı olarak gösterildiği davalar yönünden de ayni talep ileri
sürü lecektir.
Kanun yoluna başvurulmuş dosyalar yönünden de dosyaya bakan ilgili daireden, taraf
deği şikliği talebinde bulunulacakt ır.
Kurumumuzun zorunlu dava arkada şlığından ç ıkarı larak feri müdahil konumuna getirilmesi
ile birlikte 6100 say ılı Kanunun 62 nci vd. maddelerindeki feri müdahillik müessesesinden ayr ı
olarak Kurumumuzun yan ında katıldığı tarafın başvurusu olmasa dahi kanun yollar ına başvuracağı
hususu düzenlendi ğinden, Kurumumuzun feri müdahil olarak yer ald ığı davalar sonucunda verilen
ve aleyhe oldu ğu düşünülen kararlar hakk ında kanun yollar ına başvurulması gerekmektedir.
5) 6552 sayı lı Kanunun 28 inci maddesi ile 3201 say ılı Yurt Dışında Bulunan Türk
Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bak ımından Değerlendirilmesi
Hakkında Kanunun 1 inci maddesi a şağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"MADDE 1 —Türk vatanda şları ile doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak
suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenlerin on sekiz ya şını doldurduktan sonra Türk vatandaşı
olarak yurt dışında geçen ve belgelendirilen sigortalılık süreleri ve bu süreleri arasında veya
sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile yurt dışında ev kadını olarak geçen
süreleri, bu Kanunda belirtilen sosyal güvenlik kuruluşlarına prim ödenmemiş olması ve istekleri
hâlinde, bu Kanun hükümlerine göre sosyal güvenlikleri bak ımından değerlendirilir."
Yine 6552 say ılı Kanunun 29 uncu maddesi ile 3201 say ılı Kanunun 5 inci maddesinin
beşinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir.
"Ancak, uluslararası sosyal güvenlik sözle şmelerinde Türk sigortas ına girişinden önce âkit
ülke sigortasına girdiği tarihin Türk sigortasına girdiği tarih olarak kabul edileceğine ilişkin özel
hüküm bulunan ülkelerdeki sigortahlık sürelerini borçlananların âkit ülkede ilk defa çal ışmaya
başladıkları tarih, ilk işe giriş tarihi olarak kabul edilir."
Ayrıca, 6552 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi ile 3201 say ılı Kanuna aşağıdaki geçici
madde eklenmi ştir.
"Davalardan vazgeçenlerin işlemleri
GEÇICI MADDE 8 —1 inci madde ile 5 inci maddenin be şinci fikrasında bu maddeyi ihdas
eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Kurum aleyhine,
bu Kanunun bu maddenin yürürlük tarihinden önceki 1 inci maddesi ile 5 inci maddesinin be şinci
fikrası uyarınca açılm ış ve henüz sonuçlanmam ış davalardan feragat edenler hakkında da
uygulanır. Davadan feragat edilmesi hâlinde davacı aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmez."
Atatürk Bulvar ı, Zafer Meydan ı No: 6 Kızılay/ANKARA Aynntı l ı bilgi için irtibat : I. Hukuk MUsaviri V. Av. N. OKAR
Telefon : 0 312 431 57 33 Faks : 0 312 433 14 60 e-posta : nokargk.gov.tr Elektronik Ag : www.sgk.gov.tr
Bu hükme ili şkin olarak ilgili Daire Ba şkanlığınca açıklama yapılacak olmakla birlikte,
Kurumumuz aleyhine bu Kanundan dolayı açılan davalarda, savunmalarımızın söz konusu
değişikliklere göre yapılması gerekmektedir.
Bilgi edinilmesini, yukarıda belirtilen hususlara titizlikle riayet edilerek gere ğinin ifasım,
tereddüt edilen hususlarda Hukuk Mü şavirliğinden talimat al ınmasını rica ederim.
Yadigar GÖKALP İLHAN
Kurum Başkanı
Atatürk Bulvar ı, Zafer Meydanı No: 6 Kızılay/ANKARA Ayrıntılı bilgi için irtibat : 1. Hukuk MU şaviri V. Av. N. OKAR
Telefon : 0 312 431 57 33 Faks : 0 312 433 14 60 e-posta : nokar@sgk.gov.tr Elektronik Ağ : www.sgk.gov.tr